TRÁI TIM ĐỊA TRUNG HẢI GẮN MÁU THỊT VỚI NON SÔNG VIỆT NAM

Lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20 không chỉ được viết bằng ý chí, máu xương của những người con đất Việt, mà còn được nuôi dưỡng bởi tình đoàn kết quốc tế trong sáng, thủy chung. Có những con người sinh ra ở một chân trời xa xôi nửa vòng trái đất, mang một dòng máu khác, tiếng nói khác, nhưng khi giông bão chiến tranh ập xuống mảnh đất hình chữ S, họ đã chọn đứng về phía ánh sáng, chính nghĩa và tự do. Họ đã dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân và cả cuộc đời mình để hóa thân thành một "Bộ đội Cụ Hồ" kiên trung. Trong biên niên sử vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam, cái tên Đại úy Kostas Sarantidis — người chiến sĩ mang cái tên thuần Việt Nguyễn Văn Lập — mãi mãi là một huyền thoại vô cùng đặc biệt: vị Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam duy nhất không phải là công dân gốc Việt.

Sinh ra tại thành phố Thessaloniki bên bờ biển Địa Trung Hải (Hy Lạp) trong một gia đình công nhân nghèo, cuộc đời của Kostas Sarantidis sớm chịu những vết cắt của nghịch cảnh thời đại. Mới 16 tuổi, ông bị phát xít Đức bắt đi lính và đưa sang Đức phục vụ chiến tranh. Trốn thoát được trong một lần bôn ba qua biên giới Nam Tư, chiến tranh thế giới thứ hai khép lại nhưng ông lại rơi vào cảnh không giấy tờ tùy thân, không thể trở về quê hương. Bị đưa vào trại tập trung tại Ý, đầu năm 1946, dòng đời xô đẩy khiến ông buộc phải gia nhập quân đội lê dương Pháp và đặt chân lên chiến trường Đông Dương với vỏ bọc giải giáp phát xít.

Nhưng chính tại mảnh đất Nam Trung Bộ khói lửa ấy, tận mắt chứng kiến những tội ác tàn bạo, cảnh bạo tàn mà những kẻ xâm lược gây ra cho những người dân vô tội, giọt nước tràn ly đã thức tỉnh mạnh mẽ trong ông tiếng gọi của lương tâm. Chứng kiến cảnh lính lê dương tàn sát người dân, ông sững sờ nhận ra những kẻ mang danh "giải phóng" lại chẳng khác gì phát xít Đức mà ông từng căm hận. Bằng một quyết định dũng cảm thay đổi cả số phận cuộc đời, giữa năm 1946, chàng trai trẻ Kostas đã trốn khỏi hàng ngũ địch, tìm về vùng tự do ở tỉnh Bình Thuận và xin gia nhập lực lượng Việt Minh. Từ đây, cái tên Việt Nam — Nguyễn Văn Lập chính thức ra đời, gắn chặt cuộc đời ông với Trung đoàn 803 Liên khu 5.

Trở thành một anh Bộ đội Cụ Hồ, những năm tháng chiến đấu ở Liên khu 5 vô cùng gian khổ, thiếu thốn đủ đường, có khi đến đôi dép cũng không có mà đi, nhưng ý chí của người chiến sĩ quốc tế ấy chưa từng sờn lòng. Với sức vóc khỏe mạnh và tinh thần gan lì, bất khuất, ông luôn nhận những nhiệm vụ hiểm nguy, xông pha vào tuyến đầu lửa đạn. Ông cùng đồng đội chia ngọt sẻ bùi, cùng ăn cơm độn sắn khoai, cùng đi qua những năm tháng rực lửa của cuộc kháng chiến chống Pháp trường kỳ.

Khi Hiệp định Genève được ký kết năm 1954, ông tập kết ra Bắc, tiếp tục tham gia xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đến năm 1965, theo nguyện vọng gia đình, ông trở về quê hương Hy Lạp nhưng trái tim vẫn hoài hướng về Việt Nam. Dù cách trở địa lý, ông vẫn tìm mọi cách liên lạc với những người đồng đội cũ ở Liên khu 5. Những cuộc hội ngộ đẫm nước mắt sau hàng chục năm xa cách, tiếng gọi "Lập nè, Lập Việt Minh đây" giữa những người lính già tóc bạc phơ mãi là minh chứng cho tình đồng đội keo sơn vượt qua cả biên giới quốc gia. Năm 2010, ông vinh dự được Nhà nước ta công nhận quốc tịch Việt Nam, và đến tháng 5 năm 2013, Chủ tịch nước đã phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cho ông.

gày 25 tháng 6 năm 2021, người chiến sĩ cộng sản kiên trung ấy đã từ trần tại thủ đô Athens (Hy Lạp) ở tuổi 94, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho nhân dân hai nước. Thế nhưng, đúng như tâm nguyện sâu thẳm được thêu trên bức vải treo trong phòng ông — "Thây tôi về Hy Lạp, linh hồn tôi ở Việt Nam" — theo di nguyện của gia đình, tro cốt của ông đã được đưa về an táng trang trọng tại Nghĩa trang Quân khu 5, nơi ông từng sống và chiến đấu. Cuộc đời của Anh hùng Nguyễn Văn Lập là một bản hùng ca rực rỡ về lòng yêu chuộng hòa bình, sự dấn thân vì chính nghĩa và tình hữu nghị vắt qua thời gian. Nhìn lại cuộc đời ông, thế hệ trẻ hôm nay càng thêm thấm thía giá trị của độc lập, tự do, thêm tự hào về con đường chính nghĩa mà dân tộc đã đi qua, và trân trọng biết bao những nghĩa tình quốc tế cao đẹp đã làm nên thời hoa lửa anh hùng.