Trái tim Hy Lạp – hồn Việt giữa thời hoa lửa

Trong những năm tháng chiến tranh vệ quốc đầy gian khổ, biết bao con người đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương và cả cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Điều đặc biệt là, giữa hàng triệu người con đất Việt ấy, có một người lính không sinh ra trên dải đất hình chữ S nhưng lại lựa chọn Việt Nam là quê hương thứ hai, lựa chọn đứng về phía chính nghĩa và chiến đấu vì tự do của nhân dân Việt Nam. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Lập, tên khai sinh là Kostas Sarantidis – người nước ngoài duy nhất trong lịch sử được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu cao quý này

Sinh năm 1927 tại Hy Lạp, tuổi thơ của Kostas Sarantidis gắn với những biến động khốc liệt của Chiến tranh thế giới thứ hai. Mới mười sáu tuổi, ông bị Đức Quốc xã bắt đi lính và đưa sang Đức phục vụ các lực lượng của phát-xít Đức. Sau chiến tranh, vì không có giấy tờ tùy thân để trở về quê hương, ông gia nhập Quân đoàn Lê dương Pháp và được đưa sang Đông Dương năm 1946. Nhưng chính tại mảnh đất Việt Nam, khi tận mắt chứng kiến những hành động tàn bạo của thực dân Pháp đối với người dân vô tội, ông nhận ra đâu là chính nghĩa, đâu là lẽ phải. Chỉ sau vài tháng đặt chân đến Việt Nam, ông đã quyết định rời bỏ hàng ngũ quân đội Pháp, mang theo vũ khí sang với lực lượng Việt Minh và từ đó được đồng đội đặt cho cái tên Việt Nam thân thương: Nguyễn Văn Lập.

Suốt 9 năm kháng chiến chống Pháp, người lính da trắng Nguyễn Văn Lập đã sống và chiến đấu kiên cường trong hàng ngũ quân chính quy Liên khu 5 tại dải đất miền Trung nắng gió. Được giao nhiệm vụ làm công tác địch vận ở chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng, ông đã thực hiện các chương trình phát thanh vào đồn địch, cảm hóa thành công 40 lính lê dương bỏ Pháp mang theo súng đạn quay về với Cách mạng, cứu sống 120 người bị địch bắt.

Không chỉ xuất sắc trong công tác binh vận, ông trực tiếp cầm súng chiến đấu. Với vai trò xạ thủ trung liên, ông cùng đồng đội đã bắn rơi tại chỗ một chiếc máy bay Moran của Pháp ở gần ga Phú Cang (Quảng Nam), bắt sống 3 phi công địch. Trong trận đánh chống càn tại Hương An – Bà Rén, ông sát cánh cùng đơn vị tiêu diệt gọn 200 lính địch. Sự tận tụy và lòng dũng cảm đã giúp ông vinh dự được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam vào năm 1949.

Sau Hiệp định Geneva năm 1954, ông tập kết ra Bắc, tiếp tục cống hiến ở nhiều vị trí như lái xe tải, phiên dịch, và lập gia đình với một cô gái Hà Nội. Năm 1965, ông cùng gia đình trở về Hy Lạp để phụng dưỡng mẹ già. Dù sống tại quê nhà Địa Trung Hải, hòm thư trước cửa nhà ông tại Athens vẫn trân trọng ghi hai cái tên: Kostas Sarantidis – Nguyễn Văn Lập. Bốn người con và các cháu của ông đều được đặt tên Việt Nam.

Ông tham gia Đảng Cộng sản Hy Lạp, làm cầu nối hữu nghị giữa hai quốc gia, thành lập Hội Việt kiều và không ngừng vận động quyên góp ủng hộ nạn nhân chất độc da cam tại Việt Nam. Năm 2011, ông chính thức được công nhận quốc tịch Việt Nam. Năm 2013, tấm lòng sắc son và tinh thần quốc tế cao cả của ông được đền đáp xứng đáng bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Năm 2021, người chiến sĩ cộng sản kiên trung ấy trút hơi thở cuối cùng tại Athens ở tuổi 94. Theo nguyện vọng của ông và gia đình, tro cốt của ông được đưa về Việt Nam và an táng tại Nghĩa trang Quân khu 5 ở Đà Nẵng như một người lính đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh với Tổ quốc mà mình lựa chọn. Câu chuyện về Nguyễn Văn Lập không chỉ là ký ức đẹp của một thời hoa lửa mà còn là bài học sâu sắc về lòng dũng cảm, lẽ công bằng, tình yêu hòa bình và sự hy sinh cao cả vì những giá trị nhân văn.