Trái tim trí thức giữa bão tố

Năm 1956, phong trào đòi thi hành Hiệp định Genève, hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất đất nước dâng cao tại Sài Gòn. Giữa phong trào trí thức yêu nước ấy, Luật sư Nguyễn Hữu Thọ nổi lên như một ngọn cờ đầu, dũng cảm đứng ra lãnh đạo phong trào bảo vệ hòa bình, bảo vệ quyền lợi cho các chiến sĩ cách mạng bị bắt bớ.

Dù biết rõ hiểm nguy luôn rình rập, cảnh sát và mật thám sẵn sàng bắt giam hoặc thủ tiêu, Luật sư Nguyễn Hữu Thọ vẫn hiên ngang đứng trước các diễn đàn công khai, sử dụng tri thức pháp lý sắc bén để vạch trần những tội ác và sự sai trái của chính quyền tay sai. Ông đứng mũi chịu sào, bảo vệ mặt trận pháp lý cho nhân dân đô thị.

Hành động dấn thân của ông không chỉ cổ vũ mạnh mẽ cho tinh thần đấu tranh của tầng lớp trí thức, sinh viên Sài Gòn mà còn là đóa hoa lửa rực rỡ chứng minh rằng: tri thức chân chính luôn đứng về phía nhân dân, sẵn sàng cháy hết mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

BÀI 08: ĐỒNG CHÍ TRẦN VĂN GIÀU VÀ NHỮNG TRANG SỬ NGẦM

• Giai đoạn: 1957

Cuối những năm 50, khi phong trào cách mạng ở Nam Bộ đối mặt với vô vàn khó khăn, việc tổng kết thực tiễn, định hướng tư tưởng và giữ vững ngọn lửa lý luận là bài toán sống còn. Nhà cách mạng lão thành Trần Văn Giàu (khi ấy hoạt động bí mật) đã âm thầm biên soạn, chỉ đạo công tác tuyên truyền, đúc rút bài học kinh nghiệm để định hướng cho phong trào đấu tranh của quần chúng.

Hoạt động ẩn dật trong những căn nhà nghèo ở ngoại ô Sài Gòn, ông miệt mài viết lách, phân tích tình hình địch - ta bằng cái nhìn sắc sảo của một nhà tư tưởng lớn. Từng trang tài liệu, từng bài viết phân tích được khắc in thạch bản thủ công, chuyền tay nhau qua các cơ sở bí mật.

Ngọn lửa mà đồng chí Trần Văn Giàu duy trì không phải là ngọn lửa súng đạn, mà là ngọn lửa của tri thức và niềm tin khoa học cách mạng. Nó giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân nhìn thấu âm mưu của kẻ thù, củng cố vững chắc ý chí "không cúi đầu trước bạo lực" trước khi bước vào cao trào tổng khởi nghĩa.

BÀI 09: HOÀNG DƯ KHƯƠNG VÀ TIẾNG KÈN SÁNG MÙA Ở MIỀN ĐÔNG

• Giai đoạn: 1958

Tại chiến khu Đ miền Đông Nam Bộ năm 1958, giữa vùng rừng thiêng nước độc, bom đạn cày xới và sự thiếu thốn trăm bề, tinh thần của chiến sĩ cần được nuôi dưỡng từng ngày bằng âm nhạc, thơ ca và thông tin từ hậu phương miền Bắc. Đồng chí Hoàng Dư Khương, một cán bộ tuyên huấn tài hoa, đã biến những buổi sinh hoạt tối thành những đốm lửa sưởi ấm tâm hồn anh em.

Bằng chiếc đài bán dẫn cũ kỹ thu sóng tiếng nói Việt Nam và những vần thơ tự biên, tự diễn tả nỗi nhớ quê hương, ý chí chiến đấu, ông đã thổi vào lòng cán bộ chiến sĩ nguồn năng lượng tinh thần mạnh mẽ. Dù bị cơn sốt rét rừng hành hạ đến xanh xao, ông vẫn miệt mài biên tập bản tin tay, viết báo tường động viên anh em bám trụ chiến hào.

Ánh lửa từ cây đèn dầu leo lắt trong lán trại của Hoàng Dư Khương cùng những vần thơ hào hùng của ông đã nuôi dưỡng biết bao thế hệ cán bộ miền Đông, biến ý chí kiên định thành sức mạnh tinh thần không gì lay chuyển nổi.

BÀI 10: MẸ NGUYỄN THỊ THÀNH VÀ BỮA CƠM CỦA ĐẢNG

• Giai đoạn: 1959

Năm 1959, tại vùng đất thép Củ Chi, chính quyền Mỹ - Diệm liên tục thả biệt kích, rà sục tìm kiếm các cán bộ nằm vùng. Đói nghèo, đạn bom vây bọc, nhưng má Nguyễn Thị Thành vẫn kiên quyết biến ngôi nhà nhỏ của mình thành trạm giao liên và hầm nuôi giấu cán bộ an toàn.

Có những ngày địch càn quét trắng khu vực, lương thực cạn kiệt, má Thành phải nhịn ăn để dành từng bơ gạo nấu cháo cho cán bộ bị thương nằm dưới hầm. Một lần bị lính giặc tra khảo tàn nhẫn vì nghi ngờ chứa chấp "Việt cộng", má cắn chặt răng, chịu đựng những đòn roi bầm dập mà quyết không hé nửa lời khai báo.

Đêm xuống, vết thương đau nhức nhưng má vẫn quấn khăn, âm thầm xuống hầm bón từng thìa cháo cho cán bộ. Tình yêu thương bao la và khí tiết kiên cường của má Nguyễn Thị Thành chính là minh chứng sống động nhất cho sức mạnh của nhân dân – bức tường thành vững chắc nhất giúp cách mạng đứng vững và trường tồn qua năm tháng.