Trạm Dừng Chân Trong Lòng Đất Và Sự Hy Sinh Tột Cùng
Trần Ngọc Diễm
Quảng Nam là vùng đất gánh chịu nhiều đau thương nhất trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Huyện Điện Bàn nơi mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh sống từng là "vùng trắng", nơi địch liên tục càn quét, gài gián điệp nhằm tận diệt các cơ sở du kích.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ có 9 con trai, 1 con rể và 2 cháu nội hy sinh cho Tổ quốc, mà bản thân mẹ còn là một cơ sở cách mạng kiên trung ngay giữa lòng địch. Trong vườn nhà mẹ tại làng Xóm Mai, xã Điện Thắng, mẹ đã tự tay đào và cất giấu 5 căn hầm bí mật.
Những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất, căn nhà của mẹ là nơi nuôi giấu hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ du kích, quân giải phóng. Mỗi khi quân địch đi càn, các chiến sĩ lại chui xuống hầm. Mẹ Thứ ở trên nhà giả vờ làm ruộng, nuôi lợn, giặt giũ nhưng thực chất là làm nhiệm vụ cảnh giới. Mẹ đặt các tín hiệu riêng: nếu trên giàn bếp có ngọn đèn dầu thắp sáng hoặc tấm rựa quay mũi ra ngoài, đó là tín hiệu an toàn; nếu rựa quay mũi vào trong hoặc ngọn đèn tắt, quân địch đang ở gần, anh em dưới hầm phải nằm yên.
Có những giai đoạn địch đóng bốt ngay sát nhà, mẹ Thứ vẫn âm thầm tiếp tế cơm, nước, thuốc chữa bệnh xuống hầm cho cán bộ qua những lỗ thông hơi ngụy trang khéo léo dưới các đống rơm hoặc bụi chuồng gà. Dù nhiều lần bị địch nghi ngờ, bắt bớ, tra tấn và uy hiếp tinh thần, mẹ chưa từng khai báo một lời.
Cuộc đời Mẹ Thứ là một thiên trường ca về tình mẫu tử gắn liền với tình yêu đất nước. Căn hầm nuôi giấu cán bộ của mẹ không chỉ bảo vệ tính mạng cho các chiến sĩ cách mạng mà còn giữ vững ngọn lửa phong trào du kích tại địa bàn Quảng Nam. Tượng tượng đài Mẹ VNAH Nguyễn Thị Thứ ngày nay là biểu tượng vĩnh hằng cho những cống hiến thầm lặng của người phụ nữ Việt Nam.



