TRẠM PHẪU TRONG HANG ĐÁ ĐƯỜNG 9 (1)

TRẠM PHẪU TRONG HANG ĐÁ ĐƯỜNG 9

(Ghi theo lời kể của Nữ cựu chiến binh, Y tá Nguyễn Thị Tâm, Nguyên chiến sĩ Đội điều trị quân y mặt trận Đường 9 - Nam Lào, 1971)

Trạm phẫu thuật tiền phương của chúng tôi trong chiến dịch Đường 9 - Nam Lào không có tường vôi trắng, không có giường nệm, mà chỉ là một hang đá tự nhiên nằm sâu trong lòng núi đá vôi. Trên đầu chúng tôi là hàng tấn đá xanh, bên ngoài là tiếng gầm rú điên cuồng của máy bay B-52 và pháo bầy dọc hành lang biên giới. Thương binh từ các điểm cao đổ về trạm phẫu đông nghẹt, nằm la liệt dọc theo các kẽ đá ẩm ướt. Mùi máu, mùi mủ vấy và mùi thuốc sát trùng hòa quyện trong không gian kín mít, ngột ngạt đến nghẹt thở.

Đêm đó, tôi nhận nhiệm vụ phụ mổ cho một ca thương binh nặng. Chiến sĩ trẻ tên là Nam, bị trúng mảnh bom găm sâu vào ổ bụng, ruột đã lòi cả ra ngoài. Anh sốt cao, co giật liên tục và bắt đầu rơi vào trạng thái hôn mê sâu. Đúng lúc bác sĩ đang chuẩn bị rạch dao để tìm mảnh bom thì một loạt bom tọa độ dội xuống đỉnh núi. Tiếng nổ lớn làm chấn động toàn bộ hang đá, sập một mảng đá lớn ngay lối cửa hầm, bụi đá bay mù mịt làm tắt phụt chiếc đèn bão duy nhất treo trên trần hang. Không gian tối đen như mực, tiếng khóc, tiếng rên rỉ của thương binh vang lên thảm thiết.

Không thể dừng ca mổ vì nếu chậm trễ vài phút, Nam sẽ chết vì nhiễm trùng và mất máu. Tôi và hai nữ y tá khác lập tức lấy những chiếc đèn pin cá nhân đeo trên đầu, cùng nhau nhô người ra, dùng chính thân thể của mình quỳ gối che chắn phía trên bụng Nam để ngăn không cho bụi đá và đất cát từ trần hang rơi vào vết mổ đang hở toác. Chúng tôi giữ vững luồng ánh sáng nhỏ nhoi từ ba chiếc đèn pin hội tụ vào một điểm trên bàn mổ dã chiến, tay tôi liên tục thấm máu và đưa dụng cụ cho bác sĩ trong bóng tối tù mù.

Ca mổ kéo dài ròng rã suốt hai tiếng đồng hồ trong điều kiện ngột ngạt và căng thẳng tột độ. Khi mảnh bom cuối cùng được lấy ra, nhịp tim của Nam dần ổn định trở lại thì hai đầu gối của chúng tôi đã tê dại, quần áo đẫm mồ hôi và máu của đồng đội. Người lính quân y nơi trạm phẫu năm ấy đã chiến đấu giành giật từng mạng sống của anh em không phải bằng súng đạn, mà bằng sự kiên cường và lòng yêu thương vô bờ bến dưới những lán hầm tối tăm của lòng đất mẹ.