Trần Á – Người thuyền trưởng gan dạ trên những chuyến vượt biển
Phạm Anh Thư
Trần Á là một người lính, một đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam và từng giữ cương vị Đại đội trưởng vận tải thuộc Liên khu 5. Trong những năm tháng kháng chiến, ông đã dành trọn sức lực và lòng dũng cảm cho nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, đưa cán bộ từ vùng tự do Liên khu 5 vào chiến trường Cực Nam Trung Bộ.
Tháng 8 năm 1948, Trần Á nhập ngũ và bắt đầu gắn bó với công việc vận tải đường biển. Suốt 5 năm, ông cùng đồng đội thực hiện những chuyến đi đầy hiểm nguy giữa biển cả. Trước sự kiểm soát gắt gao của quân địch, những trận sóng dữ và vô số mũi đá ngầm, ông vẫn luôn giữ được sự bình tĩnh, khôn ngoan, tìm mọi cách đưa thuyền vượt qua vòng vây.
Trong thời gian ấy, Trần Á đã hoàn thành 19 chuyến vận chuyển, đưa cán bộ và hơn 60 tấn khí giới đến nơi an toàn. Những chuyến hàng ấy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chiến trường Cực Nam Trung Bộ, nhất là trong những thời điểm cuộc kháng chiến đang gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn.
Năm 1951, Trần Á nhận nhiệm vụ điều khiển một chiếc thuyền lớn chở 15 tấn khí giới. Trên hành trình, biển bất ngờ nổi sóng dữ dội. Những người đồng đội đi cùng đều bị say sóng, trong khi bánh lái của con thuyền lại bị gãy mất một nửa. Chưa hết, máy bay địch liên tục lượn trên bầu trời để theo dõi.
Trong tình thế nguy hiểm ấy, Trần Á vẫn không hoảng loạn. Ông cố gắng giữ thăng bằng cho con thuyền, chống chèo và tìm cách thuận theo dòng nước để tiếp tục hành trình. Sau khi quan sát tình hình, ông nghĩ ra cách biến chiếc thuyền vận chuyển thành một chiếc thuyền đánh cá của ngư dân. Ông cho ngụy trang thuyền, giăng lưới và tạo vẻ ngoài như đang đánh bắt bình thường. Nhờ sự nhanh trí ấy, máy bay địch không phát hiện được mục tiêu và Trần Á cùng đồng đội đã đưa toàn bộ số khí giới cập bến an toàn.
Sang năm 1952, Trần Á tiếp tục được giao phụ trách một đoàn gồm 8 chiếc thuyền chở hàng. Thuyền của ông đi đầu dẫn đường. Khi đoàn thuyền vừa tới Cam Ranh, một tàu địch bất ngờ xuất hiện và tiến hành tuần tra.
Trước tình huống khẩn cấp, Trần Á lập tức ra hiệu cho những chiếc thuyền phía sau dạt vào bờ để tìm cách thoát khỏi sự truy đuổi. Riêng thuyền của ông vẫn tiếp tục tiến về phía trước, hướng đến khu vực có các đoàn tàu buôn. Khi đến nơi, ông nhanh chóng đưa thuyền hòa vào đoàn tàu đánh cá của ngư dân.
Tàu tuần tra của địch không phát hiện được chiếc thuyền cần tìm. Chờ đến khi nguy hiểm qua đi, Trần Á lại đưa thuyền ra khỏi khu vực và tiếp tục hành trình an toàn. Sự bình tĩnh và khả năng xử trí linh hoạt của ông đã giúp cả đoàn thuyền tránh được sự truy bắt của địch.
Trong suốt những năm làm nhiệm vụ vận tải, Trần Á không chỉ đối mặt với hiểm nguy từ quân thù mà còn phải vượt qua những thử thách khắc nghiệt của biển cả. Mỗi chuyến đi là một lần đặt tính mạng vào nguy hiểm, nhưng ông luôn giữ vững tinh thần trách nhiệm, tìm mọi cách hoàn thành nhiệm vụ và đưa người, hàng hóa, vũ khí đến đúng nơi cần thiết.
Những đóng góp ấy đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng: Huân chương Chiến công hạng ba, Huân chương Chiến công hạng nhì, 3 lần được Phòng Hậu cần Liên khu khen thưởng, 2 lần được Bộ Tư lệnh và Ủy ban Kháng chiến miền Nam khen thưởng, cùng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn Liên khu.
Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Trần Á được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng ba.
Từ những con thuyền nhỏ giữa biển khơi, Trần Á đã cùng đồng đội âm thầm vận chuyển từng chuyến hàng, từng tấn vũ khí để chi viện cho chiến trường. Những chuyến đi đầy sóng gió ấy đã trở thành minh chứng cho lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ, góp phần quan trọng vào cuộc kháng chiến gian khổ của dân tộc.


