Trận Ấp Bắc năm 1963 – Mười sáu giờ giữ vững trận địa

Đầu năm 1963, chiến tranh tại miền Nam bước vào giai đoạn ngày càng quyết liệt.

Mỹ tăng cường cố vấn quân sự, phương tiện và trang bị cho quân đội Việt Nam Cộng hòa.

Đặc biệt tại đồng bằng sông Cửu Long, chiến thuật sử dụng trực thăng để đổ quân nhanh chóng xuống những khu vực nghi có lực lượng cách mạng hoạt động ngày càng được áp dụng rộng rãi.

Đối với lực lượng cách mạng, đây là một thách thức lớn.

Nếu đối phương có thể sử dụng trực thăng để đưa quân đến bất cứ nơi nào, việc giữ bí mật lực lượng và lựa chọn địa hình chiến đấu trở nên đặc biệt quan trọng.

Tại khu vực Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho, một đơn vị của lực lượng cách mạng đóng quân ở khu vực Ấp Bắc.

Ấp Bắc là một vùng nông thôn với những cánh đồng, kênh rạch và những hàng cây, bờ ruộng đặc trưng của đồng bằng Nam Bộ.

Địa hình ấy tưởng như trống trải.

Nhưng đối với những người lính đã quen thuộc với vùng đất này, từng bờ ruộng, con mương, bụi cây đều có thể trở thành nơi ẩn nấp và chiến đấu.

Trước nguy cơ đối phương tổ chức tiến công, lực lượng cách mạng chuẩn bị trận địa.

Những công sự được đào.

Các vị trí chiến đấu được bố trí.

Lực lượng được tổ chức thành từng bộ phận để có thể hỗ trợ lẫn nhau.

Các chiến sĩ hiểu rằng đối phương có ưu thế lớn về máy bay, trực thăng, pháo binh và xe thiết giáp.

Vì vậy, không thể chiến đấu theo cách đối đầu trực diện.

Phải giữ bí mật.

Phải tận dụng địa hình.

Phải chờ đối phương tiến thật gần.

Và phải đánh vào những thời điểm thích hợp.

Sáng ngày 2/1/1963, cuộc hành quân bắt đầu.

Từ trên bầu trời, những chiếc trực thăng xuất hiện.

Âm thanh cánh quạt mỗi lúc một rõ.

Các đội hình trực thăng chở quân tiến về khu vực Ấp Bắc.

Những người lính trong công sự chờ đợi.

Họ biết rằng trận chiến sắp bắt đầu.

Khi những chiếc trực thăng hạ thấp độ cao, các vị trí chiến đấu của lực lượng cách mạng đồng loạt nổ súng.

Một số trực thăng bị bắn trúng.

Đội hình đổ quân gặp khó khăn.

Nhưng đối phương không dừng lại.

Các đợt tiến công tiếp tục được tổ chức.

Bộ binh được đưa vào.

Pháo binh yểm trợ.

Máy bay hoạt động trên bầu trời.

Xe thiết giáp tiến về phía trận địa.

Ấp Bắc trở thành một chiến trường nóng bỏng.

Những người lính cách mạng phải chiến đấu trong điều kiện rất căng thẳng.

Đạn dược phải được sử dụng tiết kiệm.

Mỗi vị trí chiến đấu phải được giữ vững.

Một khi công sự bị lộ, đối phương có thể tập trung hỏa lực vào đó.

Nhưng các chiến sĩ vẫn bám trận địa.

Họ hiểu rằng nếu rời khỏi vị trí quá sớm, đối phương sẽ nhanh chóng chiếm được khu vực.

Trận chiến kéo dài.

Mặt trời lên cao.

Rồi dần xuống thấp.

Tiếng súng liên tục vang lên giữa đồng ruộng.

Một số trực thăng tiếp tục tìm cách đổ quân.

Nhưng hỏa lực từ mặt đất khiến chúng gặp nhiều khó khăn.

Đối phương phải thay đổi phương án.

Các đơn vị bộ binh tìm cách bao vây.

Xe thiết giáp được sử dụng để mở đường.

Nhưng những người lính trong trận địa vẫn kiên quyết chống trả.

Điều đáng chú ý của trận Ấp Bắc là lực lượng cách mạng không có ưu thế về vũ khí.

Họ không có máy bay.

Không có trực thăng.

Không có xe thiết giáp.

Không có pháo binh mạnh như đối phương.

Nhưng họ có một thứ rất quan trọng:

thế trận được chuẩn bị trước và sự hiểu biết về địa hình.

Mỗi bờ ruộng trở thành một vật che chắn.

Mỗi con mương trở thành một chướng ngại.

Mỗi công sự trở thành một điểm tựa.

Các chiến sĩ kiên trì chờ đối phương tiến vào khoảng cách thích hợp rồi mới nổ súng.

Cách đánh ấy khiến ưu thế về phương tiện cơ động của đối phương không thể phát huy hoàn toàn.

Trong trận đánh, nhiều chiến sĩ đã chiến đấu đến cùng.

Có những người bị thương vẫn cố gắng giữ vị trí.

Có những người thay đồng đội đã hy sinh tiếp tục chiến đấu.

Có những chiến sĩ dùng vũ khí bộ binh để đối phó với máy bay và xe thiết giáp.

Những hình ảnh ấy trở thành biểu tượng cho tinh thần chiến đấu của lực lượng cách mạng tại Ấp Bắc.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc lực lượng cách mạng kiên quyết giữ trận địa trước các đợt tiến công liên tiếp.

Đối phương có ưu thế về hỏa lực nhưng không dễ dàng phá vỡ được hệ thống phòng ngự.

Cuộc chiến kéo dài khoảng 16 giờ.

Đến cuối ngày, lực lượng tiến công không đạt được mục tiêu như dự kiến và phải rút khỏi khu vực.

Trận Ấp Bắc kết thúc.

Nhưng tiếng vang của nó vượt xa một trận đánh ở một vùng quê miền Tây Nam Bộ.

Ấp Bắc cho thấy một lực lượng được trang bị hạn chế vẫn có thể chống lại một cuộc hành quân có máy bay, trực thăng và thiết giáp nếu biết tổ chức thế trận phù hợp.

Đây là điều có ý nghĩa lớn đối với lực lượng cách mạng.

Trận đánh cũng gây sự chú ý lớn ở cả trong và ngoài Việt Nam.

Những hình ảnh về chiến trường Ấp Bắc xuất hiện trên báo chí quốc tế.

Đối với Mỹ, trận đánh cho thấy những khó khăn mà họ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa phải đối mặt trong việc thực hiện chiến lược quân sự tại miền Nam.

Đối với lực lượng cách mạng, chiến thắng Ấp Bắc có tác dụng củng cố niềm tin rằng có thể đánh và đánh thắng những lực lượng được trang bị hiện đại hơn.

Từ Ấp Bắc, nhiều kinh nghiệm về chống trực thăng vận, chống thiết giáp và tổ chức trận địa phòng ngự được tiếp tục nghiên cứu, vận dụng trong những trận đánh sau này.

Nhưng phía sau những con số và những bài học quân sự là những con người cụ thể.

Đó là những chiến sĩ đã nằm xuống.

Những người bị thương.

Những người đã chiến đấu nhiều giờ liền trong điều kiện thiếu thốn.

Đó là những người dân địa phương đã che chở, vận chuyển lương thực, cứu chữa thương binh và hỗ trợ lực lượng chiến đấu.

Ấp Bắc không chỉ là chiến thắng của những người cầm súng.

Đó còn là một phần của cuộc chiến đấu của nhân dân vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã đi qua, vùng đất Ấp Bắc trở lại với cuộc sống thanh bình.

Những cánh đồng vẫn xanh.

Những con kênh vẫn chảy.

Những con đường làng vẫn có người qua lại.

Nhưng dưới lớp đất bình yên ấy vẫn còn ký ức về một ngày đầu tháng 1 năm 1963.

Ngày mà những người lính đã phải đối mặt với một cuộc tiến công lớn.

Ngày mà một vùng quê nhỏ bé trở thành chiến trường.

Và ngày mà tinh thần chiến đấu của lực lượng cách mạng được thử thách trong suốt nhiều giờ.

Trận Ấp Bắc vì thế trở thành một trong những dấu mốc đáng nhớ của chiến trường Nam Bộ trong những năm đầu chống Mỹ.