Trận Bạch Đằng năm 1288 – đỉnh cao nghệ thuật quân sự nhà Trần

Sau hai lần xâm lược Đại Việt thất bại (1258 và 1285), nhà Nguyên vẫn chưa từ bỏ tham vọng thôn tính nước ta. Năm 1287, Hốt Tất Liệt quyết định mở cuộc xâm lược lần thứ ba với quy mô lớn hơn, chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cả về quân sự lẫn hậu cần.

Quân Nguyên tiến vào Đại Việt theo hai hướng: đường bộ và đường thủy. Đặc biệt, chúng mang theo một lực lượng hậu cần lớn nhằm đảm bảo tiếp tế lâu dài. Tuy nhiên, Trần Hưng Đạo đã sớm nhận ra điểm yếu của quân địch nằm ở hệ thống hậu cần này.

Ông chủ trương đánh vào nguồn lương thực của địch trước khi đối đầu trực tiếp. Trận Vân Đồn do Trần Khánh Dư chỉ huy đã đánh chìm đoàn thuyền lương của quân Nguyên, khiến chúng rơi vào tình trạng thiếu thốn nghiêm trọng.

Không có lương thực, quân Nguyên buộc phải rút lui. Đây chính là thời cơ mà Trần Hưng Đạo đã chờ đợi. Ông quyết định chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến.

Tương tự chiến thuật của Ngô Quyền trước đó, Trần Hưng Đạo cho đóng cọc gỗ lớn dưới lòng sông, lợi dụng quy luật thủy triều để tạo bẫy. Tuy nhiên, ông đã cải tiến và tổ chức trận địa quy mô hơn, phối hợp chặt chẽ giữa thủy quân và bộ binh.

Khi quân Nguyên rút lui theo đường sông Bạch Đằng, quân ta giả vờ yếu thế để dụ địch tiến sâu vào bãi cọc. Khi thủy triều xuống, các cọc nhọn lộ ra, khiến thuyền giặc bị mắc kẹt.

Ngay lúc đó, quân ta từ nhiều phía đồng loạt tấn công. Lửa cháy, tên bay, tiếng hò reo vang dội cả khúc sông. Quân Nguyên hoảng loạn, không thể chống trả. Nhiều chiến thuyền bị phá hủy, hàng vạn quân bị tiêu diệt.

Tướng giặc Ô Mã Nhi bị bắt sống. Cuộc xâm lược lần thứ ba của nhà Nguyên hoàn toàn thất bại.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 không chỉ là một chiến thắng quân sự mà còn là biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và sự đoàn kết của dân tộc Việt Nam.