Trần Bình Trọng: Danh tướng kiên trung thời Trần và câu nói "Thà làm ma nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc"

Trần Bình Trọng (1259 – 1285), quê tại vùng đất Bối Khê, nay thuộc xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. Dù vốn thuộc dòng dõi đại thần Lê Hoàn (triều Tiền Lê), nhờ tài năng võ nghệ xuất chúng, lòng dũng cảm và tinh thần trung thành tuyệt đối với vương triều, ông được vua Trần ban quốc tính họ Trần và được gả công chúa Thụy Bảo, phong chức Bảo Nghĩa Vương. Ông là một trong những vị tướng chỉ huy trẻ tuổi và xông xáo nhất của quân đội Đại Việt trong giai đoạn chuẩn bị cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên.

​Năm 1285, cuộc kháng chiến chống quân Mông Nguyên lần thứ hai bước vào giai đoạn vô cùng tàn khốc. Hàng vạn kỵ binh Mông Cổ do Thoát Hoan chỉ huy bất ngờ tràn sang xâu xé lãnh thổ Đại Việt với sức tiến công dữ dội. Trước tình thế thù trong giặc ngoài nguy cấp, triều đình nhà Trần dưới sự chỉ đạo của Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông và Quốc công Tiết chế Trần Quốc Tuấn đã quyết định thực hiện chiến thuật chủ động rút lui khỏi kinh thành Thăng Long để bảo toàn lực lượng. Trần Bình Trọng được tin tưởng giao trọng trách nắm giữ chức chỉ huy đội quân bọc hậu, giữ chân lực lượng truy kích của giặc tại khu vực bến Màn Trù (nay thuộc tỉnh Hưng Yên).

​Tại mặt trận Màn Trù, Trần Bình Trọng cùng đội quân cảm tử của mình đã kiên cường bám trụ trận địa, giằng co quyết liệt với các đợt tiến công cuồng nhiệt của lực lượng thủy bộ quân Nguyên dưới sự chỉ đạo của các tướng giặc Trương Văn Hổ và Ách Cáp Xích. Dù lực lượng chênh lệch gấp nhiều lần, ông cùng các chiến sĩ đã chiến đấu đến viên đạn, mũi tên cuối cùng, bế tắc giọt máu cuối cùng để kéo dài thời gian cho bộ chỉ huy trung ương và Vua Trần rút lui an toàn sang vùng Hạ Long. Trong đợt giáp lá lá ác liệt cuối cùng, do lực lượng cạn kiệt, Trần Bình Trọng bị giặc bắt giữ.

​Biết ông là một vị tướng trẻ tài ba và thuộc dòng dõi hoàng tộc nhà Trần, tướng giặc Trương Văn Hổ cùng các quan lại Mông Cổ đã dùng mọi hình thức từ dụ dỗ, ban phát chức vương, tiền tài, mỹ nữ cho đến dọa nạt tra tấn nhằm ép ông đầu hàng và chỉ đường truy kích vua Trần. Đứng trước sự dụ dỗ hèn hạ của kẻ thù, Trần Bình Trọng vẫn hiên ngang giữ vững khí tiết. Ông đã đanh thép quát thẳng vào mặt tướng giặc câu nói bất tử: "Ta thà làm ma nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!". Bất lực trước chí khí thép của vị tướng Đại Việt, quân Nguyên đã dã man hành quyết ông. Trần Bình Trọng hy sinh khi mới 26 tuổi, để lại một tượng đài kiên trung ngời sáng cho muôn đời sau.