Trần Bình Trọng: Thà làm quỷ nước Nam

Trần Bình Trọng là một danh tướng thời nhà Trần, nổi tiếng với tinh thần khí tiết bất khuất trước kẻ thù xâm lược Nguyên Mông. Trong cuộc kháng chiến lần thứ hai (1285), khi quân giặc hung hãn tràn vào nước ta với quân số áp đảo, ông được giao nhiệm vụ chỉ huy một cánh quân chặn hậu tại vùng bãi sông Thiên Mạc để bảo vệ cho vua Trần và triều đình rút lui an toàn. Cuộc chiến diễn ra không cân sức, cánh quân của ông chiến đấu anh dũng đến người cuối cùng nhưng cuối cùng ông bị giặc bắt sống. Biết ông là một tướng giỏi lại thuộc dòng dõi quý tộc, tướng giặc là Thoát Hoan đã ra sức dụ dỗ, dùng vàng bạc và tước lộc cao sang để mua chuộc ông phản bội. Quân giặc hỏi ông rằng có muốn làm vương ở đất Bắc hay không, hứa hẹn cho ông quyền cao chức trọng nếu chịu đầu hàng và chỉ đường cho quân Nguyên. Đứng trước sự lựa chọn giữa sự sống vinh hoa và cái chết danh dự, Trần Bình Trọng đã dõng dạc trả lời một câu nói đanh thép, đi vào sử sách muôn đời: "Thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc". Câu nói đó không chỉ là cái tát vào mặt kẻ thù mà còn thể hiện ý chí quật cường của cả một dân tộc không bao giờ chịu khuất phục trước uy vũ. Không dụ dỗ được ông, quân giặc đã hèn nhát sát hại vị tướng trẻ. Sự hy sinh của ông đã trở thành ngọn đuốc rực sáng, cổ vũ tinh thần cho quân dân nhà Trần quét sạch quân Nguyên Mông ra khỏi bờ cõi ngay sau đó.