Trận bom B-52 và những người sống sót trong hầm
Cuối năm 1972, trong chiến dịch tập kích đường không quy mô lớn của Không quân Hoa Kỳ vào miền Bắc Việt Nam, máy bay B-52 đã ném xuống Hà Nội và các vùng lân cận hàng nghìn tấn bom. Những trận bom rải thảm với sức công phá khủng khiếp đã biến nhiều khu dân cư và trận địa thành đống đổ nát chỉ sau vài phút.
Cựu chiến binh, khi đó là chiến sĩ phòng không, Đặng Văn Q., nhớ lại một đêm tháng 12 khi còi báo động vang lên dồn dập khắp khu vực đóng quân. Đơn vị của ông nhanh chóng triển khai vào vị trí chiến đấu, trong khi người dân và một số bộ đội được lệnh xuống các hầm trú ẩn đã đào sẵn.
Khoảng gần nửa đêm, những tiếng nổ đầu tiên của bom B-52 vang lên như sấm dội. Mặt đất rung chuyển liên hồi, không khí đặc quánh mùi khói và bụi đất. Những người trong hầm chỉ biết ôm chặt lấy nhau, chờ đợi từng loạt bom qua đi trong cảm giác thời gian kéo dài vô tận.
Đặng Văn Q. kể rằng hầm trú ẩn của đơn vị ông được đào sâu và gia cố bằng gỗ, nhưng trước sức ép của bom B-52, nhiều đoạn vách vẫn nứt toác. Đất từ trần hầm rơi xuống lả tả, khiến ai cũng lo sợ hầm có thể sập bất cứ lúc nào. Một số người bị sức ép làm ù tai, choáng váng, nhưng không ai dám rời vị trí.
Sau đợt bom kéo dài hàng chục phút, không gian dần trở nên yên tĩnh. Tuy nhiên, phải chờ thêm một lúc lâu, đơn vị mới dám mở cửa hầm để quan sát tình hình bên ngoài. Cảnh tượng trước mắt họ là những hố bom chồng chéo, cây cối bật gốc, nhiều công trình bị san phẳng. Ánh lửa và khói vẫn bốc lên từ nhiều điểm xung quanh.
Một số hầm trú ẩn gần đó đã bị đánh trúng trực tiếp. Những người sống sót lập tức tổ chức đào bới, tìm kiếm những người còn mắc kẹt. Công việc cứu hộ diễn ra trong điều kiện thiếu ánh sáng, chỉ có vài chiếc đèn pin và ánh lửa leo lét. Mỗi khi nghe thấy tiếng kêu yếu ớt từ dưới đống đất đá, họ lại làm việc nhanh hơn, bất chấp nguy cơ bom chưa nổ hoặc các đợt đánh tiếp theo.
Đối với những người thoát chết trong hầm đêm đó, ký ức về tiếng bom B-52 và sức ép khủng khiếp của nó trở thành nỗi ám ảnh kéo dài nhiều năm sau chiến tranh. Đặng Văn Q. cho biết mỗi khi nghe tiếng sấm lớn hoặc tiếng máy bay bay thấp, ông vẫn giật mình nhớ lại cảm giác bị chôn vùi dưới lòng đất trong đêm bom rải thảm.
Tuy vậy, chính sau những trận bom như thế, tinh thần chiến đấu của các đơn vị phòng không và sự đoàn kết giữa bộ đội với nhân dân lại càng được củng cố. Ngay sáng hôm sau, họ đã bắt tay vào sửa chữa trận địa, lấp hố bom và chuẩn bị cho những đợt không kích tiếp theo.
Những người sống sót trong các hầm trú ẩn không chỉ mang theo ký ức về sự tàn khốc của chiến tranh, mà còn là minh chứng cho ý chí kiên cường của con người trước sức mạnh hủy diệt của vũ khí hiện đại. Câu chuyện của họ góp phần làm rõ hơn những gì đã diễn ra trong những ngày đêm ác liệt cuối cùng trước khi Hiệp định Paris được ký kết, mở ra bước ngoặt cho tiến trình chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam.
