Trần Can

Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Xuất thân từ quê hương giàu truyền thống cách mạng, ông sớm có lòng yêu nước và khát vọng được cống hiến cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Trong quân đội nhân dân Việt Nam, Trần Can là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, giữ chức vụ Đại đội phó bộ binh thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Ông được biết đến là một cán bộ chỉ huy gan dạ, luôn đi đầu trong những trận chiến khó khăn nhất.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Trần Can tham gia nhiều trận đánh quan trọng, nổi bật là trận đánh đồi Him Lam – trận mở màn cho chiến dịch lịch sử.

Tại đồi Him Lam, ông được giao nhiệm vụ chỉ huy một tiểu đội đánh sâu vào trung tâm cứ điểm, tiêu diệt sở chỉ huy của quân Pháp. Trước sự chống trả dữ dội của địch, Trần Can vẫn bình tĩnh dẫn đầu đồng đội vượt qua làn đạn, phá vỡ tuyến phòng thủ và tiến thẳng vào sở chỉ huy. Ông trực tiếp cắm lá cờ chiến thắng lên lô cốt địch, sau đó tiếp tục chỉ huy tiêu diệt lực lượng còn lại trong hầm ngầm, bắt sống 25 lính Pháp và thu nhiều vũ khí.

Trong trận đánh điểm cao 507, Trần Can một lần nữa thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường. Ông dẫn đầu đơn vị chiếm giữ vị trí quan trọng tại mỏm cột cờ, nơi quân Pháp tìm mọi cách giành lại bằng nhiều đợt phản kích dữ dội.

Trước sức tấn công mạnh mẽ của địch, đơn vị của Trần Can vẫn kiên cường bám trụ. Khi quân Pháp ném lựu đạn rồi tổ chức xung phong lần thứ năm, ông không hề nao núng, dũng cảm nhặt lựu đạn ném trả, rồi cùng đồng đội chiến đấu giáp lá cà với quân địch.

Dù bị thương và phần lớn chiến sĩ trong đơn vị thương vong, Trần Can vẫn tiếp tục chỉ huy bộ đội giữ vững trận địa. Sáng hôm sau, ông tập hợp các chiến sĩ còn lại, động viên tinh thần, củng cố lực lượng và tiếp tục tổ chức phòng thủ trước những đợt tấn công mới của quân Pháp.

Với sự chỉ huy kiên cường ấy, đơn vị của Trần Can đã giữ vững vị trí chiến đấu quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho quân ta tiến vào trung tâm tập đoàn cứ điểm Mường Thanh.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, trong thời khắc quyết liệt cuối cùng của chiến dịch Điện Biên Phủ, Trần Can đã anh dũng hy sinh khi đang chỉ huy chiến đấu. Sự hy sinh của ông trở thành biểu tượng cao đẹp của lòng dũng cảm và tinh thần quyết tử vì độc lập dân tộc.

Sau khi hy sinh, Trần Can được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Quân công hạng Ba, hai Huân chương Chiến công hạng Nhất và nhiều danh hiệu thi đua trong quân đội.

Tên tuổi Anh hùng Trần Can mãi được ghi nhớ trong lịch sử dân tộc, gắn liền với chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Hình ảnh người chiến sĩ hiên ngang dưới làn bom đạn, luôn đặt nhiệm vụ lên trên sự sống của bản thân đã trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ mai sau.