Trần Can - Anh hùng liệt sĩ trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sinh năm 1931 tại làng Hữu Vĩnh, xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, Trần Can lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giữa vùng đất giàu truyền thống yêu nước. Năm 1951, anh gia nhập quân đội, trở thành chiến sĩ thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Ngay từ những ngày đầu đứng trong hàng ngũ quân đội nhân dân, anh đã bộc lộ những phẩm chất ưu tú của một người chỉ huy gan dạ, mưu trí và luôn gương mẫu đi đầu trong mọi khó khăn, nguy hiểm.Dấu ấn đầu tiên làm nên tên tuổi của Trần Can trong chiến dịch Điện Biên Phủ chính là trận đánh mở màn tại cứ điểm Him Lam ngày 13/3/1954. Khi đó, anh là tiểu đội trưởng bộc phá. Giữa làn mưa bom bão đạn dày đặc, Trần Can đã chỉ huy tiểu đội phá tan hàng rào dây thép gai, mở đường cho bộ binh ta tiến công. Khi đại đội bị chững lại trước hỏa lực mạnh từ lô cốt của địch, anh đã dũng cảm xông lên, dùng thủ pháo tiêu diệt hỏa điểm và là người đầu tiên cắm lá cờ đỏ sao vàng lên nóc hầm chỉ huy của giặc tại cứ điểm này. Chiến công ấy đã trở thành nguồn động viên to lớn, thổi bùng khí thế tiến công cho toàn đơn vị.Tuy nhiên, đỉnh cao của sự hy sinh và lòng quả cảm của Trần Can là cuộc chiến đấu giành giật điểm cao 507 – một trong những vị trí phòng ngự cuối cùng và kiên cố nhất của Pháp tại trung tâm Điện Biên Phủ vào tháng 5 năm 1954. Lúc này, Trần Can là Đại đội phó Đại đội 366. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt khi quân địch tìm mọi cách giữ vững vị trí để chờ quân cứu viện. Dưới hỏa lực điên cuồng của giặc, nhiều đồng đội đã ngã xuống, hầm hào bị san phẳng bởi bom đạn, nhưng Trần Can vẫn bình tĩnh chỉ huy anh em kiên cường bám trụ.Trong trận đánh giành lại cứ điểm 507 đêm mùng 6 rạng sáng mùng 7 tháng 5, Trần Can đã trực tiếp chỉ huy đơn vị đột kích vượt qua làn đạn xối xả của địch để áp sát hầm ngầm. Dù bị thương nhiều lần, anh vẫn không rời trận địa, vừa chiến đấu vừa động viên chiến sĩ: "Phải giữ vững điểm cao bằng bất cứ giá nào!". Sự kiên cường của anh đã làm nao núng tinh thần quân Pháp, tạo điều kiện cho các cánh quân của ta đồng loạt tổng công kích vào sào huyệt cuối cùng của tập đoàn cứ điểm.Sáng ngày 7/5/1954, khi lá cờ chiến thắng chuẩn bị tung bay trên nóc hầm Đờ-cát, một loạt đạn pháo cuối cùng của địch đã rơi trúng trận địa của đơn vị Trần Can. Anh đã anh dũng hy sinh đúng vào ngày quân ta giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ. Anh ngã xuống khi tiếng súng tiếng pháo vừa dứt, khi ánh bình minh của ngày hòa bình đầu tiên vừa chớm rạng trên cánh đồng Mường Thanh. Sự hy sinh ấy mang một vẻ đẹp bi tráng đến lạ kỳ – anh đã mở đường cho chiến thắng và ra đi khi nhiệm vụ đã hoàn tất mỹ mãn.Cuộc đời của Trần Can là minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam. Từ một tiểu đội trưởng đến khi trở thành chỉ huy đại đội, ở vị trí nào anh cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ với tinh thần quả cảm vô song. Năm 1955, anh vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng với Huân chương Quân công hạng Nhì và Huân chương Chiến công hạng Nhất.Ngày nay, mộ của Anh hùng Trần Can nằm bình yên tại Nghĩa trang Liệt sĩ Điện Biên Phủ, bên cạnh những người đồng đội đã cùng anh làm nên lịch sử. Tên anh được đặt cho nhiều con phố, trường học như một lời nhắc nhở về một thế hệ "quyết tử" để Tổ quốc được "quyết sinh". Câu chuyện về Trần Can không chỉ là bài học lịch sử về quân sự, mà còn là bài học về ý chí nhân sinh, về tình đồng đội và lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng dân tộc. Anh mãi là ngọn lửa cháy rực rỡ, soi sáng con đường cho các thế hệ trẻ Việt Nam tiếp bước trên hành trình bảo vệ và xây dựng đất nước.