Trần Can: Cắm cờ trên Đỉnh Him Lam và bản tình ca dang dở của núi rừng Tây Bắc

Trong những ngày tháng 5 lịch sử, khi những đóa hoa ban trắng muốt nở rộ khắp các triền bản miền Tây Bắc, người ta lại bồi hồi nhớ về một người anh hùng đã ngã xuống ngay trước thềm chiến thắng Điện Biên Phủ - người chiến sĩ Trần Can. Câu chuyện về anh là một trong những chương bi tráng nhất, nơi mà sự sống và cái chết hòa quyện vào nhau dưới chân những cứ điểm thép.

Trần Can sinh năm 1931 tại vùng quê nghèo Yên Thành, Nghệ An. Anh nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo cái chất phác, kiên cường của người dân xứ Nghệ vào trận mạc. Trong mắt đồng đội, Trần Can không chỉ là một tiểu đội trưởng mưu trí mà còn là một người anh cả đầy nhiệt huyết, luôn sẵn sàng nhường cơm xẻ áo và nhận lấy những phần việc hiểm nguy nhất về mình.

Trước khi bước vào chiến dịch Điện Biên Phủ, anh đã từng kinh qua nhiều trận đánh, từng bị thương nhưng chưa bao giờ rời bỏ hàng ngũ. Với anh, mỗi mét chiến hào không chỉ là đất đá, mà là niềm hy vọng về một ngày đất nước sạch bóng quân thù để anh được trở về quê nhà, được sống một cuộc đời bình dị như bao người thanh niên khác.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, trận mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ đánh vào cứ điểm Him Lam bắt đầu. Đây là vị trí cực kỳ quan trọng, được quân Pháp phòng thủ kiên cố bằng nhiều lớp hàng rào dây thép gai và bãi mìn dày đặc.

Tiểu đội của Trần Can được giao nhiệm vụ đột kích, mở đường cho đại quân tiến vào. Dưới làn mưa pháo xối xả của địch, anh đã dũng cảm dẫn đầu tổ bộc phá, phá tan 7 lớp hàng rào để mở cửa mở. Khi hỏa lực của địch bắn ra điên cuồng từ các lô cốt, Trần Can đã một mình dùng lựu đạn tiêu diệt từng hỏa điểm, tạo điều kiện cho đồng đội xông lên.

Khoảnh khắc rực rỡ nhất là khi anh cùng một đồng chí nữa, giữa khói đạn mịt mù, đã leo lên đỉnh cứ điểm và cắm lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" của quân đội ta lên nóc hầm chỉ huy địch. Lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa bầu trời Him Lam trong ánh lửa đạn chính là đóa hoa chiến thắng đầu tiên của chiến dịch, báo hiệu sự sụp đổ của một pháo đài không tưởng.

Không dừng lại ở đó, Trần Can tiếp tục chỉ huy tiểu đội tham gia nhiều trận đánh ác liệt khác. Trong trận tấn công cứ điểm 507 vào những ngày cuối cùng của chiến dịch (tháng 5/1954), tình thế vô cùng cam go. Quân ta và quân địch giành giật nhau từng mét chiến hào.

Dù bị thương nặng ở đầu và vai, máu chảy che mờ cả mắt, Trần Can vẫn không rời vị trí chỉ huy. Anh nén đau, dùng băng quấn chặt vết thương rồi tiếp tục cầm súng, hô vang cổ vũ tinh thần anh em. Khi đạn đã hết, anh dùng chính khẩu súng của mình làm đòn bẩy, cùng đồng đội xông lên đánh giáp lá cà với địch.

Anh hy sinh vào sáng ngày 07 tháng 5 năm 1954 - đúng cái ngày mà tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hoàn toàn sụp đổ. Anh ngã xuống khi tiếng hò reo chiến thắng của đồng đội bắt đầu vang vọng khắp thung lũng Mường Thanh. Anh đã đi trọn con đường của mình, từ một thanh niên nghèo đến người anh hùng cắm cờ trên đỉnh cao thắng lợi, chỉ tiếc rằng anh không kịp nhìn thấy lá cờ ấy tung bay trong ngày hòa bình đầu tiên.

Anh hùng Trần Can đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của anh ngày nay được đặt cho nhiều con đường và ngôi trường, nhắc nhớ chúng ta rằng: “Chiến thắng vĩ đại được xây đắp nên từ những cuộc đời giản dị nhưng mang trong mình lòng quả cảm phi thường như thế.”