Trần Can: Cánh Chim Đầu Đàn Trên Cứ Điểm Him Lam

Dựa trên: Cuốn ký sự "Điện Biên Phủ - Những người làm nên lịch sử" và tư liệu truyền thống của Quân đoàn 1 (tiền thân là Sư đoàn 312).

Người con của vùng đất học mang chí lớn

Trần Can sinh ra tại huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An — vùng đất giàu truyền thống yêu nước. Anh nhập ngũ từ sớm và nhanh chóng trở thành một cán bộ cấp đại đội có uy tín. Trong mắt đồng đội, Trần Can là một người chỉ huy có lối đánh "xuất quỷ nhập thần", luôn chọn những vị trí hiểm yếu nhất để tấn công và luôn là người đầu tiên nhảy lên khỏi hào khi có lệnh xung phong.

Văn chương quân đội miêu tả anh với phong thái cương nghị, quyết đoán. Trước trận Him Lam, anh đã thay mặt đơn vị hứa với cấp trên: "Dù hy sinh đến người cuối cùng, Đại đội 366 cũng quyết tâm cắm cờ lên đỉnh cứ điểm!". Lời hứa ấy không chỉ là quyết tâm chính trị, mà là lời thề từ trái tim của một người lính biết rằng mình đang đứng trước cửa ngõ của lịch sử.

Cuộc đột kích giữa cơn bão lửa

Chiều tối ngày 13 tháng 3 năm 1954, lệnh tấn công phát ra. Cứ điểm Him Lam là một "pháo đài bất khả xâm phạm" với 3 phân khu kiên cố. Đơn vị của Trần Can có nhiệm vụ đánh chiếm phân khu 3 — nơi có địa hình dốc đứng và hỏa lực dày đặc.

Dưới làn đạn đại liên và pháo tầm xa của Pháp, Trần Can đã dẫn đầu tổ thọc sâu, vượt qua những hàng rào dây thép gai cuối cùng (vốn đã được Phan Đình Giót phá mở). Khi tiếp cận lô cốt mẹ, anh đã dùng lựu đạn và thủ pháo tiêu diệt các hỏa điểm địch. Trong khoảnh khắc quyết định, mặc cho bị thương và khói súng mịt mù, Trần Can đã rút lá cờ đỏ sao vàng từ trong ngực áo, lao lên nóc hầm chỉ huy của địch và cắm mạnh lá cờ xuống.

Lá cờ tung bay giữa tiếng súng nổ vang rền đã trở thành hiệu lệnh chiến thắng, thúc đẩy hàng ngàn chiến sĩ đồng loạt xông lên làm chủ hoàn toàn cứ điểm Him Lam chỉ sau vài giờ chiến đấu.

Vị anh hùng ngã xuống trước cửa ngõ vinh quang

Sau chiến công tại Him Lam, Trần Can tiếp tục chỉ huy đơn vị tham gia nhiều trận đánh ác liệt khác trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đặc biệt là cuộc chiến giành giật từng mét đất tại các điểm cao phía Đông.

Nghiệt ngã thay, vào sáng ngày 7 tháng 5 năm 1974 — đúng ngày mà quân ta giành thắng lợi hoàn toàn — Trần Can đã hy sinh trong một trận đánh cuối cùng tại trung tâm tập đoàn cứ điểm. Anh đã đi trọn vẹn 56 ngày đêm rực lửa, chứng kiến sự sụp đổ của quân Pháp nhưng lại không kịp nghe tiếng loa báo tin chiến thắng vang khắp cánh đồng Mường Thanh.

Câu chuyện về Trần Can là biểu tượng cho sự hy sinh của thế hệ "anh hùng vô danh" và có danh tại Điện Biên Phủ. Anh ngã xuống, nhưng hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên cứ điểm Him Lam đã trở thành một biểu tượng bất tử, báo hiệu cho sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới.