TRẦN CAN (chi đoàn ấp 7A1)
TRẦN CAN – “Tuổi hai mươi ba gửi lại Điện Biên”
Tác giả: TRẦN NGUYỄN PHI YẾN – Bí thư Chi đoàn ấp 7A1
Có những con người đi qua chiến tranh bằng một đời người. Có những người chỉ đi qua chiến tranh bằng tuổi thanh xuân. Và cũng có những người gửi lại cả tuổi thanh xuân của mình giữa một mảnh đất để từ đó, mỗi khi nhắc đến, người ta không chỉ nhớ một cái tên, mà nhớ cả một thời đất nước đứng lên.
Trần Can là một người như thế.
Anh sinh năm 1931 ở Nghệ An. Ngày còn nhỏ, Trần Can cũng từng có một tuổi thơ bình dị như bao người con đất Việt. Nhưng đất nước khi ấy không bình dị. Những năm tháng chiến tranh đã khiến những chàng trai đang tuổi đôi mươi phải lựa chọn giữa cuộc sống riêng và con đường ra trận. Trần Can đã chọn con đường khó hơn.
Anh nhiều lần xin nhập ngũ nhưng không được chấp nhận vì thân hình nhỏ bé. Người ta có thể nhìn thấy ở anh một chàng trai gầy gò, nhưng không thể nhìn thấy điều đang cháy lên trong lồng ngực người thanh niên ấy.
Đó là khát vọng được cầm súng.
Được góp sức.
Được đứng vào hàng ngũ những người bảo vệ quê hương.
Cuối cùng, năm 1951, Trần Can được nhập ngũ.
Từ một người lính trẻ, anh trưởng thành qua từng trận đánh. Những con đường rừng trở thành đường hành quân. Những đêm ngủ giữa đại ngàn trở thành một phần cuộc sống. Tiếng súng dần trở nên quen thuộc, nhưng lòng người lính thì không bao giờ được phép quen với mất mát. Bởi sau mỗi trận đánh, luôn có những người không trở về.
Trần Can hiểu điều đó hơn ai hết.
Nhưng anh vẫn tiến lên.
Đến năm 1954, lịch sử đưa anh đến Điện Biên Phủ.
Đó là nơi núi rừng Tây Bắc trở thành chiến trường dữ dội nhất. Quân Pháp xây dựng ở đây một tập đoàn cứ điểm kiên cố, với những cứ điểm nối tiếp nhau như một pháo đài khổng lồ.
Và Him Lam là một trong những cánh cửa đầu tiên phải mở.
Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954.
Pháo ta bắt đầu nổ.
Âm thanh ấy xé toạc sự im lặng của núi rừng.
Mặt đất rung lên. Khói bụi cuộn cao. Những chiến hào rung chuyển dưới sức ép của bom đạn.
Rồi tiếng xung phong vang lên.
Những người lính từ chiến hào lao về phía trước.
Trong đội hình ấy có Trần Can.
Anh được giao chỉ huy một tiểu đội tiến công vào Him Lam, với nhiệm vụ đánh vào sở chỉ huy địch và cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên cứ điểm.
Trước mắt anh là hàng rào dây thép gai.
Là bãi mìn.
Là những ụ súng đang phun lửa.
Là cái chết có thể đến bất cứ lúc nào.
Nhưng Trần Can vẫn đi đầu.
Có những lúc, người lính không còn thời gian để nghĩ về bản thân.
Không kịp nghĩ về mẹ.
Không kịp nghĩ về quê nhà.
Không kịp nghĩ ngày mai mình sẽ ra sao.
Họ chỉ biết phía sau mình là đồng đội.
Phía trước là nhiệm vụ.
Và họ phải bước tiếp.
Trần Can dẫn đầu những người lính vượt qua hệ thống phòng thủ, tiến vào khu vực sở chỉ huy.
Tiếng súng dày đặc.
Khói thuốc súng phủ kín chiến hào.
Những bóng người lúc hiện, lúc chìm giữa lửa đạn.
Rồi Trần Can lao lên.
Lá cờ được dựng trên nóc hầm chỉ huy Him Lam.
Một màu đỏ rực giữa khói đen.
Lá cờ tung bay.
Khoảnh khắc ấy, có lẽ không ai nghĩ rằng mình đang tạo nên một hình ảnh sẽ đi cùng lịch sử.
Họ chỉ biết rằng Him Lam đã bị đánh chiếm.
Cánh cửa đầu tiên của Điện Biên Phủ đã mở.
Nhưng với Trần Can, trận chiến vẫn chưa kết thúc.
Anh tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu qua những ngày tháng khốc liệt nhất của chiến dịch.
Từng mét chiến hào phải đổi bằng máu.
Từng điểm cao phải giành giật bằng ý chí.
Có những đêm, người lính nằm xuống ngay bên cạnh đồng đội. Sáng hôm sau, những người còn sống lại tiếp tục tiến lên.
Trần Can cũng bị thương.
Nhưng anh không rời trận địa.
Anh vẫn chỉ huy.
Vẫn động viên đồng đội.
Vẫn giữ lấy từng tấc đất mà biết bao người đã ngã xuống để giành được.
Ngày 7 tháng 5 năm 1954.
Điện Biên Phủ bước vào giờ phút cuối cùng.
Sau gần hai tháng chiến đấu, chiến thắng đã ở ngay trước mắt.
Chỉ còn một khoảng cách rất ngắn nữa thôi.
Nhưng chiến tranh đôi khi nghiệt ngã đến mức không cho người ta quyền được nhìn thấy điều mình đã hy sinh để đổi lấy.
Trong trận đánh cuối cùng, Trần Can tiếp tục chỉ huy bộ đội chiến đấu.
Rồi một viên đạn đã cướp đi cuộc đời anh.
Trần Can hy sinh khi mới hai mươi ba tuổi.
Hai mươi ba.
Một con số quá ngắn đối với một đời người.
Ở tuổi ấy, người ta thường nghĩ về tương lai.
Về một mái nhà.
Về một người mình thương.
Về những ngày bình yên sau chiến tranh.
Nhưng Trần Can đã không có những ngày bình yên ấy.
Anh nằm lại trên đất Điện Biên khi chiến thắng chỉ còn cách vài giờ.
Chiều hôm đó, lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm Đờ Cát.
Điện Biên Phủ toàn thắng.
Đất nước vỡ òa trong niềm vui.
Nhưng ở đâu đó giữa những ngọn đồi, có một người lính trẻ không còn nghe thấy tiếng reo mừng.
Anh đã ngủ lại với đất.
Có lẽ nếu Trần Can được nhìn thấy khoảnh khắc ấy, anh cũng chẳng cần ai gọi mình là anh hùng.
Bởi những người lính năm xưa đâu chiến đấu để được nhớ tên.
Họ chiến đấu để một ngày nào đó, những người ở lại được sống một cuộc đời khác.
Một cuộc đời không có tiếng súng.
Không có chiến hào.
Không có những buổi chiều phải tiễn người thân ra trận mà không biết ngày trở về.
Vì thế, mỗi khi nhắc đến Trần Can, có lẽ điều đáng nhớ nhất không chỉ là chiến công của anh.
Mà là tuổi hai mươi ba.
Tuổi hai mươi ba mà người khác dành cho những ước mơ, anh dành cho đất nước.
Tuổi hai mươi ba mà người khác bắt đầu một cuộc đời, anh khép lại cuộc đời mình để mở ra một ngày mai cho dân tộc.
Và rồi thời gian cứ trôi.
Những chiến hào năm xưa phủ xanh cỏ.
Những vết đạn dần nằm im trên đất.
Những người từng trực tiếp chiến đấu ở Điện Biên Phủ lần lượt trở về với đất mẹ.
Nhưng trên mảnh đất ấy, vẫn có một điều không bao giờ cũ.
Đó là ký ức về những người đã nằm xuống.
Trong ký ức ấy có Trần Can — người chiến sĩ có vóc dáng nhỏ bé nhưng mang trong mình một ý chí lớn lao.
Người đã đi qua Him Lam giữa mưa bom, bão đạn.
Người đã đưa lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên giữa cứ điểm địch.
Và người đã gửi lại tuổi hai mươi ba của mình cho Điện Biên.
Anh không kịp nhìn thấy ngày mai.
Nhưng chính anh và những người đồng đội đã ngã xuống đã làm nên ngày mai ấy.
Để hôm nay, khi chúng ta được đứng dưới một bầu trời bình yên, được nghe tiếng trẻ thơ cười, được trở về nhà sau một ngày dài mà không phải lo sợ tiếng súng…
Xin đừng quên rằng, sự bình yên ấy từng được đánh đổi bằng tuổi trẻ của biết bao con người.
Trong đó có một chàng trai tên Trần Can.
Hai mươi ba tuổi.
Một đời người quá ngắn.
Nhưng một cái tên — đủ dài để lịch sử nhớ mãi.
