TRẦN CAN: CỜ QUYẾT CHẤN QUYẾT THẮNG VÀ BẢN HÙNG CA NƠI ĐỒM HƯM LAM

Từ người con đất Hà Tĩnh đến người chiến sĩ mưu trí, dũng cảm

Trần Can sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Yên Thành, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh — vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Sinh ra trong cảnh đất nước mất tự do, từ nhỏ ông đã sớm thấu hiểu những nhọc nhằn, bất công của ách cai trị thực dân.

Năm 1951, khi vừa tròn 20 tuổi, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, Trần Can hăng hái gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam, trở thành chiến sĩ thuộc Đại đội 515, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 9, Đại đoàn 304.

Trong suốt quá trình chiến đấu, Trần Can luôn thể hiện tinh thần xung kích, mưu trí và kỷ luật cao. Dù ở bất kỳ nhiệm vụ nào, ông cũng hoàn thành xuất sắc, cùng đồng đội vượt qua nhiều chiến dịch gay go. Sự gan lỳ và khả năng chỉ huy quyết đoán đã giúp ông nhanh chóng trưởng thành, được tin tưởng giao đảm nhiệm chức vụ Đại đội phó.

Đầu năm 1954, Trần Can cùng đơn vị nhận lệnh tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Trận đánh Him Lam và lá cờ cắm trên đỉnh trung tâm phòng ngự

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn bằng trận tiến công vào tập đoàn cứ điểm Him Lam — trung tâm phòng ngự kiên cố bậc nhất của quân Pháp. Đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm ngọn núi thứ 3, một trong những hỏa điểm quan trọng và ngoan cố nhất của địch.

Giữa làn mưa đạn tàn khốc, các chiến sĩ xung kích của ta bị hỏa lực địch ngăn chặn dữ dội. Trước tình thế nguy cấp, Đại đội phó Trần Can đã dũng cảm đi đầu, vừa dùng súng tiêu diệt các hỏa điểm địch, vừa dứt khoát dẫn dắt tiểu đội xông lên vượt qua các tầng rào dây thép gai.

Khi tiến lên đỉnh ngọn núi, mặc cho đạn pháo địch cày xới xung quanh, Trần Can đã hiên ngang giật phăng lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" mang theo, cắm thẳng lên đỉnh lô bô trung tâm của cứ điểm Him Lam. Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa ngọn lửa đạn bom đã trở thành ngọn đuốc tinh thần, cổ vũ toàn bộ cán bộ, chiến sĩ ào ạt tiến lên tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch, mở màn thắng lợi rực rỡ cho toàn bộ chiến dịch.

Trận đánh điểm cao 507 và sự hy sinh ở ranh giới chiến thắng

Sau chiến công Him Lam, Trần Can tiếp tục cùng đơn vị tham gia nhiều trận đánh cam go khác trên lòng chảo Điện Biên.

Đặc biệt, trong đợt tiến công cuối cùng vào đầu tháng 5 năm 1954, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ đánh chiếm điểm cao 507 — một mắt xích phòng ngự quan trọng nằm sát sông Nậm Rốm, bảo vệ cho hầm chỉ huy của tướng De Castries.

Đêm ngày 6 tháng 5 năm 1954, Trần Can chỉ huy một bộ phận dũng cảm đánh chiếm được điểm cao 507. Tuy nhiên, quân Pháp điên cuồng huy động lực lượng phản kích hòng giành lại vị trí chiến lược này. 수 loạt trận đụng độ ác liệt diễn ra giằng co từng mảng mép hào.

Dù bị thương và lực lượng tổn thất nhiều, Trần Can vẫn kiên cường bám trụ, trực tiếp cầm súng tiểu liên và ném lựu đạn đẩy lùi hàng chục đợt phản kích của địch. Sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, trong khi đang chỉ huy đồng đội củng cố trận địa để chuẩn bị cho tổng tiến công cuối cùng, một quả đạn pháo của địch đã rơi trúng vị trí của ông.

Trần Can ngã xuống ngay trên đỉnh điểm cao 507, chỉ vài giờ trước khi lá cờ chiến thắng chính thức tung bay trên mái hầm De Castries, kết thúc 9 năm kháng chiến chống Pháp trường kỳ. Ông ra đi khi mới tròn 23 tuổi xuân.

Tượng đài bất tử trong lòng thế hệ hôm nay

Sự hy sinh của Trần Can vào ranh giới giữa bình minh chiến thắng là một trang bi hùng xúc động trong lịch sử quân đội ta.

Với những cống hiến và sự hy sinh đặc biệt xuất sắc, ngày 7 tháng 5 năm 1956, Trần Can đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất.

"Câu chuyện thời hoa lửa" của Anh hùng Liệt sĩ Trần Can là bài học vô giá về tinh thần dũng cảm, lòng tận tụy và ý chí quyết chiến quyết thắng. Thân thể ông đã hòa vào lòng đất mẹ Điện Biên, nhưng tên tuổi của ông mãi sống cùng sông núi.