Trận càn lịch sử năm 1953 và ký ức của người nữ du kích bám làng

Tháng 11 năm 1953, nhằm cứu vãn thất bại trên các chiến trường và đánh phá vùng hậu phương cách mạng của ta tại Phú Thọ, thực dân Pháp mở đợt càn quét quy mô lớn dọc sông Thao và sông Bứa. Phú Khê trở thành một trong những điểm nóng khi địch liên tục bắn phá và xua quân vây ráp nhằm tìm diệt các cơ sở kháng chiến.

"Trời mùa đông năm 1953 lạnh cắt da cắt thịt. Địch xả súng từ các đồn lân cận tràn vào làng. Lực lượng du kích Phú Khê lúc đó chỉ có súng thô sơ, mìn tự tạo và mã tấu. Nhiệm vụ của chúng tôi là bằng mọi giá phải đánh lạc hướng địch để nhân dân tản cư an toàn và bảo vệ các hầm bí mật đang giấu cán bộ huyện."

Cụ Huệ nhớ lại, rạng sáng ngày 18 tháng 11 năm 1953, một đại đội địch chia làm ba mũi tiến vào khu vực gò đồi Phú Khê. Cụ Huệ cùng hai đồng chí du kích khác nhận nhiệm vụ đóng giả làm lực lượng chủ lực, liên tục di chuyển giữa các gò tre, bắn chát chúa để kéo chân địch.

Trong lúc dụ địch về phía gò cao, đồng chí Bùi Văn Tùng (đồng đội cùng tổ du kích) bị đạn giặc trúng ngực anh dũng hy sinh ngay trước mắt cụ. "Tôi cắn chặt môi không cho tiếng khóc bật ra, kéo xác anh Tùng vào bụi rậm rồi tiếp tục bò sang gò bên cạnh nổ súng. Nhờ trận đánh nghi binh kéo dài hơn 3 tiếng đồng hồ ấy, toàn bộ cán bộ nằm vùng và nhân dân trong khu đã rút lui an toàn vào rừng sâu."