Trần Can - Người anh hùng cắm cờ trên cứ điểm Him Lam
Lý Tự Trọng là một trong những biểu tượng sáng ngời của tuổi trẻ Việt Nam trong giai đoạn “thời hoa lửa”, thời kỳ mà đất nước đang trong cảnh nô lệ nhưng tinh thần yêu nước, ý chí quật cường của thanh niên vẫn tỏa sáng rực rỡ. Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ra ở làng Bản Mạy, tỉnh NaKhon - Thái Lan trong một gia đình Việt kiều yêu nước, quê gốc ở xã Thạch Minh, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Ngay từ nhỏ, Lý Tự Trọng đã được sống trong môi trường hun đúc lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm với cộng đồng, nơi mỗi câu chuyện, mỗi hành động của người dân đều là bài học về tinh thần kiên cường và lòng dũng cảm.
Năm 1925, khi mới 11 tuổi, Lý Tự Trọng là một trong số các thiếu niên được lựa chọn sang Quảng Châu, Trung Quốc, học tập và tham gia nhóm thiếu niên cộng sản đầu tiên do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp bồi dưỡng. Trong thời gian này, ông đổi tên từ Lê Hữu Trọng thành Lý Tự Trọng, bắt đầu hành trình hoạt động cách mạng mà mặc dù còn rất trẻ, nhưng đã bộc lộ trí tuệ sắc bén, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm sâu sắc. Những năm tháng học tập và hoạt động tại Quảng Châu giúp ông tiếp thu kiến thức về tổ chức, phương pháp cách mạng và truyền thống đấu tranh của phong trào cộng sản quốc tế, đồng thời hun đúc quyết tâm cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Năm 1929, Lý Tự Trọng được cử về nước, hoạt động tại Sài Gòn – Chợ Lớn, đảm nhận nhiệm vụ liên lạc trong và ngoài nước cho Xứ ủy Nam Kỳ và Trung ương Đảng. Ông còn được giao trọng trách đặc biệt là vận động tập hợp thanh niên trong các nhà máy, trường học để thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản trong nước. Trong điều kiện hoạt động hết sức bí mật, rình rập của thực dân Pháp, Lý Tự Trọng vẫn thể hiện tinh thần quyết tâm, trí tuệ và khả năng tổ chức xuất sắc, góp phần hình thành phong trào thanh niên cách mạng ở Nam Bộ.
Ngày 8/2/1931, Xứ ủy Nam Kỳ tổ chức một cuộc mít-tinh kỷ niệm một năm Ngày khởi nghĩa Yên Bái tại Sài Gòn, nhằm biểu dương tinh thần quật khởi, ý chí bất khuất và bản lĩnh cách mạng. Khi cảnh sát và mật thám đột nhập, để bảo vệ người đồng chí, Lý Tự Trọng đã dũng cảm rút súng lục và bắn hai phát khiến mật thám Le Grand chết ngay tại chỗ, và bị bắt ngay sau đó. Ngày 18/4/1931, Tòa Thượng thẩm Sài Gòn kết án tử hình Lý Tự Trọng. Tại phiên tòa, ông vẫn anh dũng đấu tranh, lên án kẻ thù xâm lược và nhà cầm quyền thực dân Pháp, nổi tiếng với câu nói: "Tôi hành động không phải là không có suy nghĩ. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường của cách mạng, không thể có con đường nào khác."
Ngày 21/11/1931, khi mới 17 tuổi, Lý Tự Trọng bị thực dân Pháp bí mật xử chém tại khám lớn Sài Gòn. Trước pháp trường, ông vẫn bình tĩnh, hô lớn: "Việt Nam, Việt Nam độc lập muôn năm!" Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại hình ảnh bất khuất, tinh thần xung phong và lòng dũng cảm làm tấm gương cho các thế hệ thanh niên Việt Nam.
Sau 80 năm hy sinh, di cốt của liệt sĩ Lý Tự Trọng được tìm thấy tại công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh và sau đó được đưa về quê hương Hà Tĩnh, nơi tổ chức lễ truy điệu trang trọng. Ông được Ban Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh công nhận là người Đoàn viên đầu tiên với tấm thẻ Đoàn viên danh dự số 1. Tên tuổi của ông được đặt cho nhiều trường học, con đường và giải thưởng thanh niên mang tên Lý Tự Trọng, nhắc nhở thế hệ trẻ về tinh thần dũng cảm, lòng yêu nước và sự cống hiến cho lý tưởng cách mạng.
Cuộc đời và sự nghiệp của Lý Tự Trọng là minh chứng sống động cho tinh thần “thời hoa lửa”, thời kỳ mà tuổi trẻ Việt Nam dù còn rất trẻ nhưng đã dám đứng lên, dấn thân và hy sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Ông là tấm gương sáng về lòng quả cảm, ý chí cách mạng và tinh thần xung phong của thanh niên, để lại bài học sâu sắc cho các thế hệ mai sau, nhắc nhở mỗi người rằng tuổi trẻ và lòng nhiệt huyết có thể làm nên những thay đổi lớn lao cho đất nước.
