Trần Can – Người cắm lá cờ chiến thắng trên cứ điểm Him Lam

Trần Can sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân tại huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Từ nhỏ, ông đã nuôi ước mơ được trở thành người lính để chiến đấu bảo vệ quê hương. Vì sức khỏe chưa đạt yêu cầu, ông đã ba lần tình nguyện nhập ngũ nhưng đều chưa được chấp nhận. Mãi đến lần thứ tư, vào năm 1951, Trần Can mới chính thức trở thành chiến sĩ của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Sau khi được biên chế vào Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, Trần Can nhanh chóng thể hiện phẩm chất của một người chỉ huy dũng cảm. Trong các chiến dịch Tây Bắc và Thượng Lào, ông luôn xung phong đi đầu, nhiều lần tiêu diệt hỏa điểm, mở đường cho đồng đội tiến công. Dù từng bị thương, ông vẫn tiếp tục ở lại đơn vị chiến đấu. Thành tích xuất sắc giúp ông được bầu là Chiến sĩ thi đua và được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu. Cứ điểm Him Lam được lựa chọn làm mục tiêu mở màn vì đây là tuyến phòng thủ mạnh ở phía bắc tập đoàn cứ điểm. Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, dưới làn pháo và hỏa lực dày đặc của quân Pháp, Trần Can dẫn đầu tổ xung kích vượt qua nhiều lớp hàng rào dây thép gai và lô cốt bê tông.

Khi tiến vào trung tâm cứ điểm, ông cùng đồng đội tiêu diệt các ổ kháng cự cuối cùng. Trong khoảnh khắc quyết định, Trần Can cầm lá cờ "Quyết chiến – Quyết thắng" lao lên nóc lô cốt và cắm lá cờ chiến thắng trên cứ điểm Him Lam. Hình ảnh ấy trở thành biểu tượng cho thắng lợi của trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của toàn mặt trận.

Sau chiến thắng Him Lam, đơn vị của Trần Can tiếp tục tham gia nhiều trận đánh ác liệt khác trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trên các điểm cao và trong hệ thống chiến hào, ông luôn là người đi đầu, trực tiếp chỉ huy chiến sĩ vượt qua hỏa lực đối phương. Đồng đội nhớ về ông như một cán bộ gương mẫu, gan dạ và luôn đặt nhiệm vụ lên trên sự an toàn của bản thân.

Sáng 7 tháng 5 năm 1954, trong trận đánh cuối cùng vào các vị trí còn lại của quân Pháp, Trần Can anh dũng hy sinh. Đó cũng là ngày lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries, đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sự hy sinh của ông đã góp thêm một biểu tượng đẹp về tinh thần "quyết chiến, quyết thắng" của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Năm 1956, Đảng và Nhà nước truy tặng Trần Can danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Chiếc mũ nan ông sử dụng trong chiến dịch hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam như một kỷ vật quý giá của Chiến thắng Điện Biên Phủ. Năm 2024, nhân kỷ niệm 70 năm chiến thắng, thành phố Điện Biên Phủ đã đặt tên một tuyến đường mang tên Trần Can để tri ân người anh hùng đã góp phần làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Câu chuyện về Trần Can là minh chứng cho ý chí kiên cường, lòng quả cảm và tinh thần xung kích của người lính Việt Nam. Hình ảnh người chiến sĩ trẻ cắm lá cờ chiến thắng trên cứ điểm Him Lam vẫn là biểu tượng sống động của khát vọng độc lập và chiến thắng.