Trần Can – Người cắm lá cờ chiến thắng trên cứ điểm Him Lam

Trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam, Chiến thắng Điện Biên Phủ mãi mãi là bản anh hùng ca bất diệt, đánh dấu mốc son chói lọi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Góp phần làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” ấy là biết bao cán bộ, chiến sĩ đã chiến đấu và hy sinh anh dũng. Trong số những tấm gương tiêu biểu, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Can là một biểu tượng sáng ngời của lòng quả cảm, tinh thần quyết chiến, quyết thắng và sự hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước. Ngay từ nhỏ, ông đã sớm nuôi dưỡng khát vọng cầm súng đánh giặc để bảo vệ quê hương. Tuy nhiên, vì thể trạng nhỏ bé, nhiều lần tình nguyện nhập ngũ của ông đều không được chấp nhận. Không nản chí, với ý chí kiên cường và lòng yêu nước mãnh liệt, đến lần thứ tư, tháng 5 năm 1951, Trần Can mới chính thức được đứng trong hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau khi nhập ngũ, Trần Can được biên chế vào Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 – một trong những đơn vị chủ lực của quân đội ta. Dù tuổi đời còn trẻ, ông nhanh chóng bộc lộ phẩm chất của một người chỉ huy gan dạ, mưu trí và luôn xung phong đi đầu trong mọi trận đánh. Đồng đội nhớ đến Trần Can như một chiến sĩ bình dị nhưng giàu bản lĩnh, luôn đặt nhiệm vụ lên trên hết và sẵn sàng nhận những phần việc khó khăn, nguy hiểm nhất.

Trong Chiến dịch Tây Bắc năm 1952, Trần Can lập nhiều chiến công xuất sắc. Ở trận Bản Hoa, khi đảm nhiệm nhiệm vụ xung kích, ông dùng thủ pháo tiêu diệt một ụ súng địch, mở đường cho đơn vị tiến công. Khi lực lượng bị thương vong lớn, ông vẫn bình tĩnh hiệp đồng cùng đồng đội đánh thẳng vào sở chỉ huy đối phương, tiêu diệt nhiều hỏa điểm, bắt sống 22 tên địch và thu nhiều vũ khí. Những chiến công liên tiếp đã khẳng định năng lực chỉ huy, tinh thần dũng cảm và ý chí chiến đấu kiên cường của người chiến sĩ quê hương Nghệ An.

Tên tuổi Trần Can gắn liền với trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ vào cứ điểm Him Lam ngày 13/3/1954. Khi đó, trên cương vị Đại đội phó bộ binh, ông được giao nhiệm vụ chỉ huy mũi thọc sâu đánh chiếm sở chỉ huy địch và cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên cứ điểm. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, bởi việc lá cờ tung bay trên Him Lam không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn là biểu tượng của khí thế tiến công và niềm tin tất thắng của quân đội ta.

Giữa làn mưa bom bão đạn, bất chấp hỏa lực dữ dội từ các lô cốt và hầm ngầm của quân Pháp, Trần Can vẫn dẫn đầu đơn vị dũng cảm vượt qua hàng rào dây thép gai, đánh chiếm từng hỏa điểm. Với ý chí sắt đá và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, ông cùng đồng đội tiến thẳng vào trung tâm cứ điểm. Trong thời khắc lịch sử ấy, lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” đã tung bay trên nóc hầm Him Lam, báo hiệu thắng lợi của trận đánh mở màn và mở ra chuỗi thắng lợi liên tiếp của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hình ảnh người chiến sĩ Trần Can cắm lá cờ chiến thắng đã trở thành biểu tượng đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Không chỉ lập công xuất sắc trong trận mở màn, Trần Can còn tiếp tục chiến đấu cho đến những ngày cuối cùng của chiến dịch. Sáng ngày 7/5/1954 – đúng ngày quân ta giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ – ông đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Sự hy sinh của ông là minh chứng cảm động cho tinh thần sẵn sàng hiến dâng tuổi thanh xuân và cả cuộc đời vì độc lập, tự do của dân tộc.

Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, năm 1956, Trần Can được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trước đó và sau khi hy sinh, ông còn được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Quân công hạng Ba, hai Huân chương Chiến công hạng Nhất và nhiều danh hiệu thi đua khác. Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận xứng đáng đối với một người chiến sĩ đã cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Ngày nay, tên tuổi Anh hùng Trần Can không chỉ được ghi trong sử sách mà còn sống mãi trong ký ức của đồng đội và các thế hệ người Việt Nam. Chiếc mũ nan ông từng sử dụng trong chiến đấu vẫn được lưu giữ như một kỷ vật quý, nhắc nhớ về cuộc sống gian khổ nhưng đầy khí phách của Bộ đội Cụ Hồ trong những năm tháng kháng chiến. Mỗi hiện vật, mỗi câu chuyện về ông đều góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua kể từ Chiến thắng Điện Biên Phủ, nhưng tinh thần của Anh hùng Trần Can vẫn còn nguyên giá trị. Đó là bài học về lòng yêu nước, ý chí vượt khó, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám hy sinh vì lợi ích chung. Trong thời bình, những phẩm chất ấy tiếp tục là nguồn động lực để mỗi cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và mỗi người dân Việt Nam không ngừng phấn đấu, cống hiến cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Lịch sử luôn ghi nhớ những người đã làm nên lịch sử. Trần Can đã ngã xuống ở tuổi 23, nhưng tên tuổi và những chiến công của ông vẫn sống mãi cùng non sông đất nước. Hình ảnh người chiến sĩ quả cảm cắm lá cờ chiến thắng trên cứ điểm Him Lam sẽ mãi là biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, góp phần hun đúc lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.