Trần Can – Người cắm lá cờ Quyết chiến Quyết thắng trên đỉnh Him Lam

Trong lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp, chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 là đỉnh cao của nghệ thuật quân sự Việt Nam, nơi những con người bình dị đã viết nên trang sử bất tử bằng máu và lòng quả cảm. Trong số đó, Trần Can – người chiến sĩ xuất thân từ khát vọng được cầm súng đánh giặc từ thuở thiếu thời – đã trở thành một biểu tượng tiêu biểu của tinh thần chiến đấu kiên cường. Từ khi còn nhỏ, Trần Can đã nuôi dưỡng ước mơ được gia nhập quân đội để trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, do thể lực yếu, ông nhiều lần xin nhập ngũ nhưng không được chấp nhận. Phải đến lần thứ tư, ông mới chính thức được đứng trong hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngay từ khi bước vào quân ngũ, Trần Can nhanh chóng thể hiện phẩm chất của một người lính gan dạ, thông minh và có khả năng chỉ huy linh hoạt. Trong mọi tình huống ác liệt, ông luôn là người đi đầu, dẫn dắt đơn vị vượt qua thử thách. Dù từng hai lần bị thương nặng, ông vẫn không rời trận địa, tiếp tục chỉ huy chiến đấu, góp phần tạo nên khí thế thi đua lập công sôi nổi trong toàn đơn vị. Trong chiến dịch Tây Bắc năm 1952, tại trận đánh Ban Hoa, Trần Can đảm nhiệm vai trò xung kích. Khi hiệu lệnh tấn công vang lên, ông nhanh chóng dẫn tiểu đội vượt qua cửa mở, sử dụng thủ pháo tiêu diệt một ụ súng của địch rồi tiếp tục tiến sâu vào trận địa. Khi tiểu đội bị thương vong gần hết, ông chủ động ghép lực lượng còn lại từ các đơn vị khác, tiếp tục chỉ huy chiến đấu. Nhờ sự mưu trí và quyết đoán, tổ chiến đấu dưới sự chỉ huy của ông đã phá hủy thêm nhiều ụ súng, tiến đánh vào sở chỉ huy địch, tiêu diệt cơ quan đầu não, bắt sống 22 tên địch và thu giữ 17 khẩu súng các loại. Bước vào chiến dịch Điện Biên Phủ, Trần Can được giao nhiệm vụ đặc biệt: chỉ huy mũi thọc sâu đánh vào cứ điểm Him Lam và cắm lá cờ “Quyết chiến Quyết thắng” – biểu tượng do Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng – lên vị trí chỉ huy của địch. Trong khói lửa dày đặc, ông cùng đồng đội vượt qua tuyến phòng thủ kiên cố, đột phá vào trung tâm cứ điểm như một mũi nhọn xuyên thẳng vào hệ thống phòng ngự của đối phương. Sau khi chiếm được sở chỉ huy, ông trực tiếp trèo lên lô cốt và cắm lá cờ chiến thắng, khẳng định sức mạnh tiến công của quân đội ta ngay trong trận mở màn chiến dịch. Không dừng lại ở đó, trong trận đánh điểm cao 507, Trần Can tiếp tục thể hiện bản lĩnh của người chỉ huy dày dạn trận mạc. Ông dẫn đầu đơn vị giành giật từng vị trí với địch trong những đợt phản kích liên tiếp. Dù bị thương và cán bộ đại đội thương vong, ông vẫn đứng ra chỉ huy thay thế, tổ chức lại lực lượng, củng cố trận địa trong suốt một đêm chiến đấu căng thẳng. Sáng hôm sau, khi địch tiếp tục phản kích nhằm giành lại cửa ngõ tiến vào Mường Thanh, Trần Can bình tĩnh chỉ huy đơn vị đánh bật nhiều đợt tấn công, giữ vững trận địa, tạo điều kiện cho lực lượng ta tiến sâu vào trung tâm tập đoàn cứ điểm. Đến sáng ngày 7/5/1954 – ngày kết thúc chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử – ông đã anh dũng hy sinh trên chiến trường. Ghi nhận những chiến công xuất sắc, Trần Can được Nhà nước trao tặng nhiều huân chương cao quý, trong đó có Huân chương Quân công hạng Ba, hai Huân chương Chiến công hạng Nhất và nhiều danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp đại đoàn. Sau khi hy sinh, ngày 7/5/1956, ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì cùng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên tuổi Trần Can từ đó trở thành biểu tượng của tinh thần quả cảm, ý chí tiến công và sự hy sinh trọn vẹn vì độc lập dân tộc, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.