Trần Can – Người cắm lá cờ Quyết chiến, Quyết thắng trên đồi Him Lam

Trong lịch sử Chiến dịch Điện Biên Phủ, có những hình ảnh đã trở thành biểu tượng. Một trong số đó là hình ảnh người chiến sĩ mang lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” tiến vào cứ điểm Him Lam.

Người cầm lá cờ ấy là Trần Can.

Trần Can là cán bộ thuộc Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Trước Chiến dịch Điện Biên Phủ, anh đã trải qua nhiều trận chiến đấu và được đồng đội tin tưởng.

Cuối năm 1953, khi quân đội ta chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Trần Can tham gia mở đường, kéo pháo vào trận địa. Công việc vô cùng gian khổ. Đường núi hiểm trở, trong khi máy bay Pháp liên tục đánh phá nhằm ngăn chặn việc vận chuyển pháo và quân lương.

Trần Can nhiều lần tham gia dập lửa cứu pháo, đưa pháo về nơi tập kết an toàn.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn bằng trận đánh Him Lam.

Đây là một trung tâm đề kháng quan trọng của quân Pháp, nằm cách khu trung tâm Mường Thanh khoảng 2,5 km. Cứ điểm gồm ba vị trí phòng ngự kiên cố trên các quả đồi.

Trận đánh diễn ra rất quyết liệt.

Sau khi bộ đội phá được hàng rào dây thép gai và mở cửa vào cứ điểm, tiểu đội trưởng Trần Can dẫn tiểu đội tiến lên.

Anh cùng đồng đội nhanh chóng chiếm lô cốt đầu cầu, sau đó tiến vào sở chỉ huy địch.

Trong trận đánh ấy, Trần Can đã dẫn đầu tiểu đội tiến vào trung tâm cứ điểm và cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên vị trí trung tâm Him Lam.

Đó là lá cờ đầu tiên của quân ta được cắm trên một trận địa phòng ngự của quân Pháp tại Điện Biên Phủ.

Nhưng cuộc chiến chưa kết thúc.

Sau Him Lam, Trần Can tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu ở nhiều vị trí khác nhau.

Trận chiến cuối cùng của anh diễn ra tại điểm cao 507, trên đường số 41 bên sông Nậm Rốm.

Đêm 6 tháng 5 năm 1954, cuộc chiến tại đây diễn ra vô cùng ác liệt. Địch liên tục phản kích để giành lại trận địa. Nhiều cán bộ chỉ huy của đại đội bị thương hoặc hy sinh.

Trần Can cũng bị thương nặng nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy.

Rạng sáng ngày 7 tháng 5, anh tập hợp những chiến sĩ còn có khả năng chiến đấu, củng cố trận địa và tiếp tục chống các đợt phản kích.

Trong lúc chỉ huy chiến đấu, Trần Can trúng hỏa lực của đối phương và hy sinh.

Ngày hôm đó cũng chính là ngày Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi.

Anh hy sinh khi chiến thắng đã ở rất gần, nhưng không kịp chứng kiến khoảnh khắc cuối cùng của chiến dịch.

Sau này, Trần Can được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chiếc mũ nan anh từng sử dụng trong chiến đấu cũng được đồng đội gìn giữ như một kỷ vật.

Một chiếc mũ giản dị.

Một lá cờ.

Một người chiến sĩ.

Những thứ tưởng như rất nhỏ bé ấy lại trở thành những dấu tích giúp các thế hệ sau hình dung được một phần cuộc chiến năm xưa.

Trần Can hy sinh ngày 7 tháng 5 năm 1954.

Ngày Điện Biên Phủ toàn thắng.

Anh đã không trở về sau trận đánh cuối cùng.

Nhưng lá cờ anh từng cắm trên Him Lam thì đã đi vào lịch sử.