Trần Can – Người chỉ huy quả cảm

Trong những năm tháng “thời hoa lửa” của dân tộc Việt Nam, biết bao người con ưu tú đã anh dũng chiến đấu và hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Giữa khói lửa chiến tranh ác liệt, hình ảnh những chiến sĩ quả cảm luôn sáng ngời như những ngọn lửa không bao giờ tắt. Một trong những tấm gương tiêu biểu ấy là Trần Can – người chiến sĩ kiên cường đã cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” đầu tiên trên cứ điểm Him Lam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của ông đã trở thành câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và ý chí chiến đấu bất khuất của quân đội Việt Nam.

Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ông lớn lên trong một giai đoạn đất nước chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp. Từ nhỏ, Trần Can đã chứng kiến cảnh nhân dân cực khổ, quê hương bị giặc chiếm đóng nên sớm nuôi dưỡng lòng căm thù giặc và khát vọng được cầm súng chiến đấu bảo vệ đất nước.

Điều đặc biệt là Trần Can rất mong muốn được vào bộ đội, nhưng vì thể lực yếu nên ba lần xung phong nhập ngũ đều bị từ chối. Tuy vậy, ông không hề nản chí. Với quyết tâm mãnh liệt, ông tiếp tục rèn luyện sức khỏe và kiên trì xin gia nhập quân đội. Đến lần thứ tư, nguyện vọng của ông mới được chấp nhận. Chính ý chí mạnh mẽ ấy đã cho thấy tinh thần yêu nước sâu sắc và nghị lực phi thường của người thanh niên trẻ tuổi quê Nghệ An.

Năm 1951, Trần Can chính thức nhập ngũ và được phân về Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Từ khi bước chân vào quân ngũ, ông luôn là người chiến sĩ gương mẫu, dũng cảm và mưu trí. Trong mọi nhiệm vụ khó khăn, Trần Can đều xung phong đi đầu. Đồng đội ai cũng yêu quý và tin tưởng người tiểu đội trưởng gan dạ ấy.

Năm 1952, ông tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong trận đánh ở Bản Hoa, Trần Can được giao nhiệm vụ xung kích. Trước hỏa lực mạnh của địch, ông dũng cảm dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch mở đường cho đơn vị tiến lên. Khi nhiều chiến sĩ bị thương vong, Trần Can đã nhanh chóng phối hợp với đồng đội tiếp tục chiến đấu, tiêu diệt nhiều hỏa điểm nguy hiểm và bắt sống hàng chục tên địch. Chiến công ấy giúp ông trở thành một trong những chiến sĩ tiêu biểu của đơn vị.

Cuối năm 1953, để chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Trần Can nhận nhiệm vụ mở đường và kéo pháo vào trận địa. Đây là một công việc vô cùng gian khổ. Những khẩu pháo nặng hàng tấn phải được kéo bằng sức người qua núi cao, vực sâu trong điều kiện mưa rét và bom đạn kẻ thù liên tục trút xuống. Có những lúc pháo bốc cháy vì bom địch, Trần Can đã lao vào dập lửa cứu pháo bất chấp hiểm nguy. Tinh thần gan dạ và trách nhiệm của ông khiến đồng đội vô cùng khâm phục.

Nhưng câu chuyện thời hoa lửa nổi bật nhất về Trần Can chính là trận đánh cứ điểm Him Lam – trận mở màn của chiến dịch Điện Biên Phủ. Him Lam là một cứ điểm cực kỳ kiên cố của quân Pháp, được xây dựng với nhiều lớp hàng rào dây thép gai, bãi mìn và hỏa lực mạnh. Đây được xem là “cánh cửa thép” bảo vệ trung tâm Mường Thanh.

Đêm ngày 13 tháng 3 năm 1954, quân ta bắt đầu nổ súng tấn công Him Lam. Trong tiếng pháo vang trời và ánh lửa rực đỏ cả núi rừng Điện Biên, Tiểu đội trưởng Trần Can dẫn đầu đơn vị lao lên phía trước. Địch chống trả quyết liệt bằng súng máy và pháo sáng, nhưng ông vẫn bình tĩnh chỉ huy đồng đội vượt qua lô cốt tiền duyên.

Khi đến gần sở chỉ huy địch, Trần Can cùng đồng đội bất ngờ xông vào đánh giáp lá cà. Tiếng súng, tiếng lựu đạn và tiếng hô xung phong vang dội khắp chiến hào. Dù địch cố chống cự, tiểu đội của ông vẫn nhanh chóng làm chủ trận địa, tiêu diệt nhiều tên địch và bắt sống 25 tên khác.

Trong khoảnh khắc lịch sử ấy, Trần Can đã cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên trung tâm cứ điểm Him Lam. Lá cờ đỏ tung bay giữa khói lửa chiến trường đã trở thành biểu tượng cho tinh thần chiến đấu bất khuất của quân đội Việt Nam. Đó cũng là lá cờ đầu tiên của quân ta tung bay trên một cứ điểm của địch tại chiến trường Điện Biên Phủ. Hình ảnh ấy đã tiếp thêm niềm tin và khí thế mạnh mẽ cho toàn quân trong những ngày chiến đấu tiếp theo.

Sau chiến thắng Him Lam, Trần Can tiếp tục tham gia nhiều trận chiến ác liệt khác. Dù bị thương, ông vẫn không rời trận địa mà tiếp tục chỉ huy đồng đội chiến đấu. Trong trận đánh điểm cao 507 vào những ngày cuối của chiến dịch, quân địch phản kích dữ dội nhằm chiếm lại vị trí đã mất. Trần Can cùng đồng đội kiên cường giữ trận địa suốt nhiều giờ liền.

Địch liên tiếp ném lựu đạn và tổ chức phản công. Trần Can đã nhặt lựu đạn của địch ném trả lại và dẫn đầu đơn vị đánh giáp lá cà. Khi cán bộ chỉ huy hy sinh hoặc bị thương, ông tiếp tục thay mặt chỉ huy chiến đấu dù bản thân cũng bị thương nặng. Trong những giờ phút cuối cùng của chiến dịch Điện Biên Phủ, Trần Can đã anh dũng hy sinh vào ngày 7 tháng 5 năm 1954 – đúng ngày quân ta giành thắng lợi hoàn toàn.

Sự hy sinh của Trần Can đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội và nhân dân cả nước. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Tên tuổi của ông mãi mãi gắn liền với chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Ngày nay, mỗi khi nhắc đến những anh hùng của thời hoa lửa, người ta vẫn nhớ đến Trần Can – người chiến sĩ kiên cường đã dùng tuổi trẻ và máu của mình để viết nên trang sử hào hùng cho dân tộc. Câu chuyện về ông không chỉ giúp thế hệ trẻ hiểu thêm về những năm tháng chiến tranh gian khổ mà còn nhắc nhở mỗi người phải biết trân trọng hòa bình, yêu quê hương đất nước và sống có trách nhiệm với Tổ quốc.