TRẦN CAN – NGƯỜI ĐỂ LẠI MÙA XUÂN TRÊN ĐỒI HIM LAM

Họ và tên: Nguyễn Hữu Sơn         Chi đoàn: 12a2

TRẦN CAN – NGƯỜI ĐỂ LẠI MÙA XUÂN TRÊN ĐỒI HIM LAM

Có những người ra đi khi cuộc đời còn chưa kịp đi hết một mùa xuân. Họ chưa kịp sống trọn những tháng ngày tuổi trẻ, chưa kịp thực hiện hết những ước mơ bình dị, cũng chưa kịp trở về để nói với người thân rằng mình đã bình an. Họ nằm lại giữa đất trời, để từ đó, biết bao người khác được sống những tháng ngày bình yên.
Tôi biết đến câu chuyện về Anh hùng Trần Can không chỉ qua những trang sách lịch sử, mà còn từ lời kể của ông tôi. Trong những câu chuyện ông kể, lịch sử dường như không còn là những con số khô khan hay những trận đánh xa xôi nằm lại phía sau năm tháng. Lịch sử trở nên gần gũi hơn qua hình ảnh những người lính rời quê hương, mang theo tuổi trẻ và khát vọng độc lập của cả một dân tộc. Ông kể về những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa, về những hy sinh thầm lặng mà thế hệ đi trước đã chấp nhận để đổi lấy cuộc sống bình yên hôm nay. Và giữa những câu chuyện ấy, hình ảnh người chiến sĩ Trần Can cùng lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” trên cứ điểm Him Lam đã để lại trong tôi một niềm xúc động khó quên.
Tôi đã từng nghĩ lịch sử là chuyện của ngày xưa, là những gì chỉ có thể nhìn thấy qua trang sách. Nhưng khi nghe những câu chuyện ấy, tôi mới hiểu rằng quá khứ chưa bao giờ thật sự xa xôi. Quá khứ vẫn hiện diện trong màu cờ Tổ quốc, trong mái trường bình yên, trong những con đường ta đi mỗi ngày và trong cả những điều bình dị mà đôi khi chúng ta vô tình xem là hiển nhiên. Có lẽ, điều quý giá nhất ông truyền lại cho tôi không chỉ là những câu chuyện về chiến tranh, mà còn là lời nhắc nhở: đừng bao giờ sống hờ hững với lịch sử, bởi phía sau mỗi trang sử của dân tộc là biết bao cuộc đời, biết bao ước mơ đã hóa thành bất tử và Trần Can là một trong những con người như thế.
Ông sinh năm 1931, quê ở xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ông lớn lên khi đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, khi hai tiếng độc lập, tự do không chỉ là ước vọng mà còn là lời gọi thiêng liêng đối với mỗi người con đất Việt. Ngay từ những ngày đầu, Trần Can đã tha thiết mong được nhập ngũ. Ba lần tình nguyện xin đi bộ đội nhưng chưa được chấp nhận vì sức khỏe yếu, ông vẫn không nản lòng. Đến lần thứ tư, ước nguyện ấy mới thành hiện thực.
Có lẽ, khi khoác lên mình màu áo lính, ông cũng như bao chàng trai cùng thời, mang theo trong tim hình bóng quê nhà và những ước mơ còn rất trẻ. Chẳng ai biết ngày mai sẽ ra sao. Nhưng có một điều ông đã lựa chọn: khi Tổ quốc còn chìm trong khói lửa, ông không thể đứng ngoài cuộc chiến đấu giành lại tự do cho dân tộc. Tháng 3 năm 1954, những người lính tiến vào Chiến dịch Điện Biên Phủ. Phía trước họ là núi cao, chiến hào, những cứ điểm kiên cố và một cuộc chiến khốc liệt. Phía sau họ là quê hương, là những mái nhà thân thuộc, là những người vẫn ngày đêm mong ngóng người thân trở về. Ngày 13 tháng 3 năm 1954, trận tiến công cứ điểm Him Lam mở màn chiến dịch. Trong cuộc chiến đấu ấy, Tiểu đội trưởng Trần Can dẫn đầu đồng đội đánh chiếm lô cốt tiền duyên, tiến công vào vị trí địch. Giữa làn đạn dày đặc, ông cùng đồng đội kiên cường thực hiện nhiệm vụ. Và rồi, lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” được cắm trên nóc hầm Him Lam. Hãy thử hình dung khoảnh khắc lá cờ ấy tung bay giữa chiến trường. Đó không chỉ là một lá cờ trên nóc hầm vừa bị đánh chiếm. Đó là niềm tin của những người lính đang đứng giữa ranh giới sinh tử; là lời đáp trả của một dân tộc đã chịu quá nhiều đau thương mà vẫn không chịu cúi đầu; là ánh sáng của hy vọng giữa những ngày tháng tưởng chừng chỉ có khói súng và mất mát. Và trong khoảnh khắc ấy, có bước chân của Trần Can. Có thể người ta sẽ nhớ đến ông bằng chiến công cắm cờ trên cứ điểm Him Lam. Nhưng phía sau chiến công ấy, tôi còn muốn nhớ đến một con người bằng xương bằng thịt — một người từng có tuổi trẻ, từng mang trong mình những ước mong riêng, nhưng đã chọn dành phần đời đẹp nhất cho đất nước. Bởi người anh hùng không sinh ra chỉ để trở thành huyền thoại. Trước khi được lịch sử gọi tên, họ cũng là những con người bình dị, có quê hương để nhớ, có những điều thân thương để yêu và có một cuộc đời mà họ hoàn toàn có thể đã sống theo cách khác. Nhưng Trần Can đã chọn con đường của người lính.
Chiến thắng Him Lam không khép lại hành trình chiến đấu của ông. Ông tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu trong những trận đánh ác liệt của chiến dịch. Tại điểm cao 507, dù bị thương và đối mặt với muôn vàn khó khăn, ông vẫn kiên cường chỉ huy đơn vị giữ vững trận địa. Rồi ngày 7 tháng 5 năm 1954 đến — ngày Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng. Cũng trong ngày lịch sử ấy, Trần Can anh dũng hy sinh khi đang chiến đấu. Một dân tộc đón tin chiến thắng. Những lá cờ tung bay. Niềm vui chiến thắng lan đi cùng tiếng reo mừng của biết bao người. Nhưng giữa niềm vui lớn lao ấy, có những người lính đã không còn cơ hội nhìn thấy ngày chiến thắng bằng đôi mắt của mình. Trần Can là một trong những người như thế. Ông đã đi đến tận cùng con đường mình lựa chọn, nhưng không thể trở về để sống những ngày hòa bình mà mình góp phần giành lấy. Tôi đã nghĩ rất lâu về điều ấy sau khi nghe ông tôi kể chuyện. Một người lính mới ngoài hai mươi tuổi, ở cái tuổi mà hôm nay nhiều người trong chúng ta vẫn đang ngồi trên ghế nhà trường, lo lắng về những bài kiểm tra, những ước mơ còn chưa thành hình và những con đường tương lai chưa biết sẽ dẫn đến đâu. Còn Trần Can, ở tuổi ấy, đã đi qua những tháng ngày mà chỉ nghĩ đến thôi cũng khiến lòng người nặng trĩu. Nếu được sống trong hòa bình, có lẽ ông cũng đã có thể đi qua những mùa lúa chín trên quê hương Nghệ An, nghe tiếng người thân gọi về ăn một bữa cơm chiều, nhìn những đứa trẻ lớn lên và kể cho chúng nghe về những năm tháng tuổi trẻ của mình. Đó là những điều bình thường mà bất cứ ai cũng có quyền mong ước. Nhưng chiến tranh đã cướp đi cơ hội được sống một cuộc đời bình thường của biết bao người như ông. Và có lẽ, điều khiến câu chuyện này day dứt nhất không chỉ là việc một người anh hùng đã hy sinh, mà là việc ông đã không thể sống trong chính nền hòa bình mà mình góp phần mang lại. Năm 1956, Trần Can được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận xứng đáng đối với những cống hiến của ông. Nhưng trong lòng tôi, điều đáng nhớ không chỉ nằm ở một danh hiệu hay một chiến công. Đó còn là lời nhắc về cái giá của hòa bình, về những tuổi xuân đã nằm lại để đất nước có ngày hôm nay. Bởi hòa bình không phải món quà tự nhiên mà lịch sử gửi đến. Hòa bình được làm nên từ những cuộc chia ly, những lời hẹn không thành, những người mẹ mỏi mòn ngóng con và những người lính đã gửi lại tuổi trẻ nơi chiến trường. Mỗi con đường ta đi hôm nay, mỗi mái trường ta đến, mỗi ước mơ ta được tự do theo đuổi đều đáng quý hơn khi ta hiểu rằng đã có biết bao người không được hưởng trọn những điều bình dị ấy. Là một đoàn viên thanh niên, tôi không thể quay ngược thời gian để cùng Trần Can bước vào trận đánh năm xưa. Tôi cũng không thể trả lại tuổi trẻ cho những người đã nằm xuống. Nhưng tôi có thể làm một điều thiết thực hơn: sống sao cho sự hy sinh ấy không bị lãng quên. Tôi muốn học tập bằng tinh thần trách nhiệm, đối xử với mọi người bằng lòng tử tế, biết yêu thương gia đình, biết sẻ chia với cộng đồng và không ngừng nỗ lực để góp phần xây dựng quê hương, đất nước. Bởi lòng biết ơn không chỉ là những giọt nước mắt khi nghe kể chuyện ngày xưa. Lòng biết ơn còn là cách chúng ta sống trong những ngày hôm nay — khi không có tiếng súng, nhưng vẫn có những việc tốt cần làm, những trách nhiệm cần gánh vác và những giá trị cần gìn giữ. Trần Can đã nằm lại trên mảnh đất Điện Biên lịch sử. Năm tháng có thể lùi xa, những người từng chứng kiến chiến trường rồi cũng dần khuất bóng, nhưng lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” trên nóc hầm Him Lam vẫn còn đó trong ký ức dân tộc. Và cùng với lá cờ ấy là tên tuổi của một người lính đã dành tuổi xuân cho Tổ quốc. Tôi nghĩ đến ông tôi, nghĩ đến những câu chuyện đã đưa mình trở về với một thời đất nước còn nhiều mất mát. Tôi hiểu rằng có những điều nếu thế hệ trước không kể lại, thế hệ sau có thể chỉ còn biết đến qua vài dòng ngắn ngủi trong sách vở. Vì thế, tôi muốn lắng nghe nhiều hơn, muốn hiểu sâu hơn về lịch sử dân tộc, để những con người như Trần Can không chỉ được nhớ đến trong những ngày kỷ niệm, mà còn hiện diện trong suy nghĩ và cách sống của chúng ta mỗi ngày. Nếu một ngày nào đó, giữa cuộc sống bộn bề, tôi chợt thấy mình may mắn vì được trở về nhà sau một ngày dài, được nghe tiếng người thân hỏi han, được ngồi dưới mái trường và nghĩ về tương lai, tôi mong mình sẽ nhớ rằng đã có những người trẻ tuổi không bao giờ trở về nữa. Họ không đòi hỏi thế hệ sau phải khóc mãi cho mình. Điều họ để lại là một đất nước để chúng ta yêu thương, một nền hòa bình để chúng ta gìn giữ và một tương lai để chúng ta tiếp tục viết nên bằng chính đôi tay mình. Trần Can đã không thể đi hết mùa xuân của cuộc đời, nhưng từ sự hy sinh của ông, đất nước đã có thêm những mùa xuân hòa bình. Và có lẽ, cách tri ân sâu sắc nhất dành cho người anh hùng ấy không phải chỉ là cúi đầu trước quá khứ, mà còn là ngẩng cao đầu bước tiếp trong hiện tại — sống xứng đáng với những gì cha anh đã đánh đổi, để một ngày mai, khi nhắc đến hai tiếng Việt Nam, chúng ta có thể tự hào rằng mình đã gìn giữ được màu cờ mà biết bao người đã hy sinh để bảo vệ. Tôi sẽ còn nhớ câu chuyện ông tôi kể. Nhớ người chiến sĩ đã cắm lá cờ quyết thắng trên cứ điểm Him Lam, nhớ một tuổi trẻ đã hóa thành bất tử giữa những ngày tháng khốc liệt của lịch sử. Và tôi hiểu rằng, có những câu chuyện không kết thúc khi người anh hùng nhắm mắt. Chúng tiếp tục sống trong trái tim những người được nghe, được biết và được nhắc nhở phải sống tốt hơn từ những hy sinh của thế hệ đi trước. Có những người nằm xuống để đất nước đứng lên. Có những cuộc đời dừng lại giữa tuổi xuân để triệu triệu cuộc đời khác được tiếp tục. Và có những cái tên, dù người mang tên ấy đã đi xa hơn nửa thế kỷ, vẫn khiến trái tim người ở lại lặng đi mỗi khi nhắc nhớ. Trần Can — người chiến sĩ của Him Lam — là một cái tên như thế.