Trần Can – người lính đi đầu trong trận Điện Biên

Trần Can sinh năm 1931 tại huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Ông xuất thân từ một gia đình nông dân và tham gia quân đội khi còn trẻ. Qua những năm kháng chiến chống Pháp, ông dần trưởng thành trong chiến đấu và được đồng đội biết đến là người gan dạ, luôn sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó khăn.

Năm 1954, Trần Can cùng đơn vị tiến lên Điện Biên Phủ. Tại đây, ông tham gia nhiều trận đánh nhằm từng bước phá vỡ hệ thống cứ điểm của quân Pháp. Trong một chiến dịch mà mỗi mét chiến hào đều phải giành giật bằng máu, việc dẫn đầu một tổ xung kích đồng nghĩa với việc phải đối mặt với nguy hiểm trước tiên.

Ngày 7/5/1954, khi quân đội Việt Nam mở đợt tiến công cuối cùng vào tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, Trần Can tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu. Trong quá trình tiến công, ông bị thương nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy đồng đội. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông hy sinh.

Trần Can được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi ông được nhắc đến cùng những người lính đã chiến đấu trong những ngày cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Điều đặc biệt ở câu chuyện của Trần Can là ông hy sinh đúng vào ngày chiến thắng. Khi những lá cờ chiến thắng bắt đầu xuất hiện trên các cứ điểm của quân Pháp, khi tiếng súng ở Điện Biên Phủ dần im xuống, ông đã không còn ở đó để chứng kiến.

Đó là một nghịch lý đau xót của chiến tranh: có những người chiến đấu suốt nhiều tháng để chờ một ngày chiến thắng, nhưng đến khi ngày ấy đến, họ lại không còn nữa.

Ngày 7/5/1954 về sau trở thành một trong những ngày đáng nhớ nhất của lịch sử Việt Nam. Nhưng nếu chỉ nhìn vào khoảnh khắc quân Pháp đầu hàng, chúng ta sẽ khó hình dung những gì đã xảy ra trước đó. Hàng nghìn người đã hy sinh, hàng vạn người bị thương và rất nhiều người mang theo những ký ức chiến tranh suốt phần đời còn lại.

Trần Can là một trong những người đã không thể trở về. Ông mới 23 tuổi.

Hơn 70 năm sau, Điện Biên đã thay đổi rất nhiều. Thành phố ngày càng phát triển, những con đường mới mở qua các thung lũng và những khu di tích được bảo tồn. Du khách có thể đứng trên Đồi A1, Him Lam hay Hồng Cúm và nghe kể về những trận đánh năm xưa.

Nhưng giữa một Điện Biên bình yên hôm nay, câu chuyện về Trần Can vẫn gợi lên một câu hỏi rất giản dị: những người lính năm ấy đã mong chờ điều gì?

Có lẽ đó chỉ là ngày chiến tranh kết thúc, được trở về quê và gặp lại gia đình. Trần Can đã không có cơ hội ấy.

Vì vậy, khi nhắc đến chiến thắng Điện Biên Phủ, chúng ta không chỉ nên nhớ đến những người đã chỉ huy chiến dịch. Hãy nhớ đến cả những người lính trẻ đã đi vào trận địa và không bao giờ bước ra.

Bởi chiến thắng được ghi bằng những dòng chữ trong sách lịch sử, nhưng cái giá của chiến thắng lại được viết bằng cuộc đời của những con người như Trần Can.