Trần Can - Ý chí chiến đấu và tinh thần dũng cảm của người lính
Anh hùng Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An và nhập ngũ vào tháng 1 năm 1951. Sau khi gia nhập quân đội, Trần Can chiến đấu tại Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Với tinh thần gan dạ, mưu trí và khả năng chỉ huy linh hoạt, anh dần trưởng thành, trở thành một tiểu đội trưởng được đồng đội tin yêu, kính trọng. Anh là một trong những tấm gương tiêu biểu về lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu dũng cảm và ý chí kiên cường của Quân đội nhân dân Việt Nam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
Cuối năm 1953, khi quân đội ta chuẩn bị mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ mở đường, kéo pháo vào trận địa. Đây là công việc vô cùng gian khổ bởi bộ đội phải vượt qua những địa hình núi rừng hiểm trở, trong khi máy bay Pháp thường xuyên ném bom nhằm ngăn chặn lực lượng của ta. Trong quá trình làm nhiệm vụ, Trần Can nhiều lần thể hiện sự gan dạ và mưu trí, đặc biệt có những lúc anh dập lửa, cứu pháo và đưa pháo đến nơi tập kết an toàn. Những đóng góp ấy cho thấy tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết tâm của người chiến sĩ trước khi bước vào trận đánh quyết định.
Ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn bằng trận tiến công cứ điểm Him Lam. Đây là một cứ điểm phòng ngự kiên cố, có vị trí quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp. Trần Can được giao chỉ huy một tiểu đội thọc sâu vào cứ điểm. Trong hoàn cảnh chiến đấu vô cùng ác liệt, anh đã nhanh chóng chỉ huy đồng đội chiếm lô cốt đầu cầu, tiến vào sở chỉ huy và tiêu diệt lực lượng địch còn lại trong hầm ngầm. Tiểu đội của anh bắt sống 25 tên địch, thu nhiều vũ khí. Đặc biệt, Trần Can đã cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” lên trung tâm cứ điểm Him Lam. Đây là lá cờ đầu tiên của quân ta tung bay trên một cứ điểm của địch trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, trở thành hình ảnh có ý nghĩa đặc biệt đối với tinh thần chiến đấu của bộ đội ta.
Sau chiến thắng Him Lam, Trần Can tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu tại nhiều vị trí quan trọng trên chiến trường Điện Biên Phủ. Trận chiến cuối cùng của anh diễn ra tại điểm cao 507, gần khu vực trung tâm Mường Thanh. Trong trận đánh này, Trần Can dẫn đầu tiểu đội xông lên chiếm trận địa. Quân Pháp liên tục tổ chức phản kích với hỏa lực mạnh nhằm giành lại vị trí. Ta và địch giằng co quyết liệt từng tấc đất. Trần Can cùng đồng đội đã kiên cường đánh lui nhiều đợt phản kích của địch. Khi các cán bộ chỉ huy đại đội bị thương vong, mặc dù bản thân bị thương nặng, anh vẫn tiếp tục chỉ huy bộ đội chiến đấu và giữ vững trận địa.
Rạng sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, Trần Can tập hợp những chiến sĩ còn có khả năng chiến đấu, động viên tinh thần và củng cố lại trận địa. Anh tiếp tục chỉ huy đơn vị chống trả những đợt phản kích của quân Pháp, tạo điều kiện cho các lực lượng của ta tiến vào trung tâm Mường Thanh. Trong lúc đang chỉ huy chiến đấu, Trần Can trúng hỏa lực của địch và anh dũng hy sinh vào đúng ngày Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.
Sự hy sinh của Trần Can là biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp. Anh đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng vì độc lập, tự do của Tổ quốc, để lại tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, sự dũng cảm và ý chí không khuất phục trước khó khăn. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 7 tháng 5 năm 1956, Trần Can được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuộc đời và những chiến công của Anh hùng Trần Can đã góp phần làm nên thắng lợi lịch sử của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hình ảnh người tiểu đội trưởng dũng cảm cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” trên cứ điểm Him Lam và kiên cường chiến đấu đến khi hy sinh mãi là niềm tự hào, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập và trách nhiệm đối với quê hương, đất nước
