-Trận Cầu Giấy (1873 & 1883) – Hai lần quật ngã các Tướng Pháp Garnier và Rivière

Trong lịch sử chống thực dân Pháp bảo vệ Thủ đô Hà Nội cuối thế kỷ XIX, dải đất Cầu Giấy (nay thuộc quận Cầu Giấy, Hà Nội) đã trở thành một địa danh lịch sử đặc biệt, nơi chứng kiến hai chiến công phục kích xuất thần của quân dân ta, tiêu diệt hai tên Tướng chỉ huy sừng sỏ nhất của quân đội xâm lược Pháp trong vòng 10 năm.

Trận Cầu Giấy lần thứ nhất (21/12/1873): Sau khi dùng quân đội đánh chiếm thành Hà Nội, tên Đại úy hải quân Pháp Francis Garnier hăng hái dẫn quân mở rộng đánh chiếm các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ. Ngày 21/12/1873, lực lượng quân Cờ Đen của Lưu Vĩnh Phúc phối hợp với quân chính quy của Hoàng Kế Bổn áp sát thành Hà Nội khiêu chiến. Francis Garnier cậy quân đông, thúc quân đuổi theo ra vùng Cầu Giấy. Khi lọt vào trận địa phục kích giữa vùng đồng ruộng lầy lội, Francis Garnier bị quân ta vây hãm và dũng cảm chém đầu tại trận, buộc quân Pháp phải rút khỏi Hà Nội.

Trận Cầu Giấy lần thứ hai (19/5/1883): 10 năm sau, thực dân Pháp lại một lần nữa đưa quân xâm lược Bắc Kỳ lần thứ hai do Đại tá Hải quân Henri Rivière chỉ huy. Tên này tiếp tục chiếm thành Hà Nội và các tỉnh lân cận. Sáng ngày 19/5/1883, Henri Rivière dẫn hơn 500 lính Pháp trang bị đại bác và súng hiện đại tiến ra vùng Cầu Giấy hòng tiêu diệt lực lượng ta.

Một lần nữa, trận đồ phục kích Cầu Giấy lại phát huy sức mạnh. Quân Cờ Đen và quân nhà Nguyễn từ các lũy tre làng và hố lầy đồng loạt xông ra khép chặt vòng vây. Henri Rivière bị trúng đạn bỏ mạng ngay tại Cầu Giấy cùng hàng chục sĩ quan Pháp. Hai chiến thắng Cầu Giấy lừng lẫy đã giáng đòn nặng nề vào dã tâm xâm lược của thực dân Pháp, khắc ghi chí khí quật cường của quân dân Hà Nội.