-Trận Chi Lăng - Xương Giang (1427) – Khúc khải hoàn chém đầu Liễu Thăng
tác giả: Vũ Khánh Ngọc
Mùa thu năm 1427, trên dải đất từ Ải Chi Lăng (Lạng Sơn) đến Xương Giang (Bắc Giang), cuộc kháng chiến chống quân Minh của nghĩa quân Lam Sơn đã bước vào giai đoạn quyết định với Trận đại chiến Chi Lăng - Xương Giang – một trận chiến phục kích - tiêu diệt quy mô lớn đập tan 15 vạn viện binh nhà Minh, buộc kẻ thù phải đầu hàng hoàn toàn.
Lúc bấy giờ, quân Vương Thông đang bị nghĩa quân Lam Sơn vây hãm ngột ngạt tại thành Đông Quan (Hà Nội). Để cứu vãn tình thế, Vua Minh đã điều động một lực lượng viện binh khổng lồ gồm 15 vạn quân chia làm hai ngả tiến sang nước ta: Binh đoàn chính gồm 10 vạn quân do An Far Hầu Liễu Thăng chỉ huy tiến qua cửa ngõ Chi Lăng, và binh đoàn thứ hai gồm 5 vạn quân do Mộc Thạnh chỉ huy tiến qua Hà Giang.
Trước nguy cơ bị hai đầu kìm kẹp, Chủ tướng Lê Lợi và Nguyễn Trãi đã đưa ra quyết định chiến lược sáng suốt: tập trung toàn bộ lực lượng chủ lực để tiêu diệt binh đoàn Liễu Thăng trước, còn ngả Mộc Thạnh thì dùng chiến thuật kiềm chân.
Ngày 8/10/1427, khi binh đoàn Liễu Thăng hăng hái tiến vào hiểm địa Ải Chi Lăng – nơi có núi cao chót vót, đầm lầy lầy lội – Tướng Trần Liên của ta giả vờ thua chạy để dụ địch. Liễu Thăng cậy quân đông, bỏ lại lực lượng phía sau, tự mình dẫn 100 quân kỵ kiêu ngạo đuổi theo. Đúng lúc giặc lọt vào khe núi Mã Cạn, phục binh của ta dưới sự chỉ huy của Trần Sáu đồng loạt xông ra. Tướng Trần Sáu đã dũng cảm chém đầu Liễu Thăng ngay tại trận.
Mất chủ tướng, quân Minh hoảng loạn tháo chạy về phía đồng bằng Xương Giang nhưng đã rơi vào thế trận gọng kìm phục kích sẵn của Lê Lợi. Tại trận Xương Giang, nghĩa quân Lam Sơn đã tiêu diệt và bắt sống toàn bộ 10 vạn quân Minh, bắt sống các tướng cao cấp như Cương Bảo, Lý Khánh. Nhận tin Liễu Thăng bị chém đầu và binh đoàn chính bị xóa sổ, Mộc Thạnh hoảng sợ vội vã tháo chạy về nước. Trận Chi Lăng - Xương Giang là khúc khải hoàn vĩ đại khép lại 20 năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh, mở ra triều đại độc lập trường tồn cho dân tộc.



