Trận chiến bên dòng Tam Ngãi – Khi trách nhiệm lớn hơn cả sinh mệnh
Trong toàn bộ câu chuyện về Nguyễn Hòa Luông, có lẽ trận đánh ngày 20/2/1952 bên bờ sông Tam Ngãi là đoạn khiến tôi xúc động và ám ảnh nhiều nhất. Không chỉ bởi tính chất ác liệt của trận chiến, mà còn bởi sự lựa chọn của ông trước thời khắc sinh tử – một lựa chọn thể hiện trọn vẹn tinh thần trách nhiệm của người chỉ huy.
Sáng sớm hôm ấy, hai đại đội lính Pháp mở cuộc càn quét vào vùng căn cứ xã Tam Ngãi. Chỉ cần hình dung tương quan lực lượng cũng đủ thấy sự chênh lệch. Phía địch có quân số đông, trang bị mạnh, chủ động tấn công. Phía ta là lực lượng Công an xung phong và dân quân địa phương với vũ khí thô sơ hơn nhiều. Thế nhưng điều khiến tôi suy nghĩ sâu sắc lại không nằm ở sự chênh lệch ấy, mà ở hoàn cảnh của người chỉ huy.
Lúc đó, Nguyễn Hòa Luông đang bị cảm nặng, sức khỏe suy yếu. Huyện ủy đã phân công đồng chí khác thay ông chỉ huy, một quyết định hợp lý nếu nhìn từ góc độ bảo toàn lực lượng lãnh đạo. Nhưng ông đã xin được trực tiếp ra trận. Lý do ông đưa ra rất giản dị: người mới được tăng cường chưa quen địa hình, chưa hiểu rõ cách đánh của địch tại địa phương, chưa nắm vững tính nết của lực lượng Công an xung phong.
Đọc đến chi tiết ấy, tôi chợt lặng đi. Ông không nhắc đến bệnh tình của mình, không bận tâm đến sự an nguy cá nhân. Ông chỉ nghĩ đến hiệu quả trận đánh và sự an toàn của tập thể. Đó không phải là sự hiếu thắng, mà là ý thức trách nhiệm ở mức cao nhất. Ông hiểu rằng một quyết định chỉ huy thiếu kinh nghiệm có thể dẫn đến tổn thất lớn, ảnh hưởng đến cả phong trào địa phương.
Trận đánh diễn ra từ 8 giờ sáng đến 16 giờ chiều. Suốt nhiều giờ đồng hồ, lực lượng ta kiên cường chặn đứng bước tiến của hai đại đội địch tại bờ sông Tam Ngãi. Tôi tưởng tượng khung cảnh khói súng mịt mù, tiếng đạn nổ dồn dập, những thân người bám trụ từng tấc đất. Giữa hoàn cảnh ấy, vai trò của người chỉ huy vô cùng quan trọng. Một mệnh lệnh sai lầm có thể làm tan vỡ cả đội hình.
Điểm cao trào của trận chiến là khi địch bất ngờ sử dụng ghe lớn vượt sông, đồng thời tập trung hỏa lực yểm trợ mạnh để phá vỡ tuyến phòng thủ. Trong tình huống nguy cấp ấy, Nguyễn Hòa Luông đã trườn mình vào bụi dừa nước ven sông. Hình ảnh ấy khiến tôi không thể quên: một người chỉ huy không ẩn mình phía sau, mà trực tiếp tiếp cận điểm nóng nhất của chiến trường.
Ông dùng lựu đạn đánh chìm chiếc ghe chở lính địch, tiêu diệt hơn 10 tên. Đó là hành động táo bạo, mang tính quyết định, làm rối loạn đội hình và tinh thần của đối phương. Chính cú đánh ấy đã khiến địch lúng túng, buộc phải rút lui sau khi chịu tổn thất nặng nề.
Nhưng cũng chính trong làn mưa đạn dồn dập sau đó, ông đã anh dũng hy sinh.
Đọc đến đoạn này, tôi thực sự nghẹn lòng. Có những sự hy sinh không cần phải diễn giải nhiều. Chỉ cần biết rằng nhờ sự dấn thân ấy, tuyến phòng thủ được giữ vững, căn cứ cách mạng được bảo toàn, đồng đội còn sống để tiếp tục chiến đấu – như vậy đã đủ để khắc ghi một đời người.
Tôi nghĩ nhiều về khoảnh khắc ông quyết định trườn mình ra phía trước. Liệu ông có linh cảm về nguy cơ đang chờ đợi? Có lẽ ông hiểu rất rõ. Nhưng ông vẫn làm. Bởi khi trách nhiệm đặt lên vai, ông không cho phép mình chùn bước.
Trong cuộc sống hiện đại, chúng ta thường nói về “tinh thần trách nhiệm” như một khẩu hiệu. Nhưng đọc câu chuyện này, tôi mới thấy rõ trách nhiệm thực sự có thể lớn đến mức nào. Nó không chỉ là hoàn thành công việc được giao, mà là sẵn sàng đặt lợi ích chung lên trên cả sinh mệnh của mình.
Trận đánh bên dòng Tam Ngãi không chỉ là một sự kiện quân sự. Với tôi, đó là biểu tượng của lòng trung thành và tinh thần dấn thân. Nó cho thấy một người lãnh đạo thực thụ là người đi đầu, là người chịu trách nhiệm lớn nhất khi tình thế cam go nhất.
Sau khi đọc xong, tôi tự hỏi bản thân: nếu ở trong hoàn cảnh ấy, tôi có đủ dũng khí để bước ra tuyến đầu không? Câu hỏi ấy khiến tôi thấy mình nhỏ bé, nhưng đồng thời cũng nhắc nhở tôi về giá trị của những điều mình đang có hôm nay.
Nguyễn Hòa Luông đã ngã xuống bên dòng Tam Ngãi, nhưng dòng sông ấy chắc hẳn vẫn chảy qua năm tháng, mang theo ký ức về một con người đã sống trọn vẹn cho lý tưởng. Và mỗi lần câu chuyện được kể lại, tôi tin rằng tinh thần ấy lại được thắp lên – lặng lẽ nhưng bền bỉ.
Nguồn : cand.com.vn



