TRẬN CHIẾN PHÒNG KHÔNG TẠI NGÃ BA ĐỒNG LỘC NĂM 1968: BÁM TRẬN ĐỊA BẢO VỆ CỦA CHIẾN SĨ SƯ ĐOÀN 367

Năm 1968, khi Mỹ tuyên bố hạn chế ném bom miền Bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra, toàn bộ hỏa lực khổng lồ của không quân Mỹ được dồn vào các nút thắt giao thông ở vùng đất lửa Khu 4. Trong đó, ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) trở thành "tọa độ chết" khốc liệt nhất. Đây là điểm hội tụ của các tuyến đường chi viện chiến lược hướng về miền Nam. Trên một diện tích nhỏ hẹp, mỗi ngày địch điên cuồng trút xuống hàng ngàn quả bom phá, bom từ trường, bom nổ chậm hòng biến nơi đây thành một vũng bùn lầy, không một phương tiện cơ giới nào có thể đi qua.

Để giữ vững mạch máu giao thông thông suốt, cùng với lực lượng thanh niên xung phong và công binh, Sư đoàn Phòng không 367 đã triển khai các tiểu đoàn pháo cao xạ bám trụ ngay tại các sườn đồi quanh ngã ba. Ông Trần Đình Hợp, khi ấy là trắc thủ radar kiêm pháo thủ số 1 của khẩu đội pháo 57mm, đã bước vào trận địa với tinh thần "Thà tim ngừng đập, chứ không để tắc đường".

Lối tác chiến của pháo cao xạ tại Đồng Lộc là cuộc đối đầu không cân sức giữa một bên là bệ pháo lộ thiên cố định và một bên là các toán máy bay phản lực siêu thanh F-105, F-4 có tốc độ cực nhanh và hỏa lực mạnh. Trận địa pháo luôn là mục tiêu đầu tiên bị máy bay Mỹ săn lùng, ném bom oanh tạc dữ dội nhằm dập tắt các họng súng phòng không của ta trước khi chúng lao xuống cắt bom hủy diệt mặt đường.

Ông Trần Đình Hợp kể lại trận đánh ác liệt vào một chiều tháng 7 năm 1968. Một tốp gồm 4 chiếc "Thần sấm" lao xuống thấp từ phía sau dãy núi, rải bom rập thẳng vào trận địa của khẩu đội ông. Khói bụi, đất đá hất tung trùm kín công sự, vùi lấp nửa người ông Hợp. Sức ép của bom nổ khiến tai ông chảy máu, đầu óc choáng váng.

Khi tiếng động cơ máy bay rít lên lần thứ hai báo hiệu đợt bổ súng cắt bom mới, ông Hợp nhổm người dậy, gạt bỏ lớp đất cát bám đầy mắt, ghì chặt vô lăng hướng bám sát mục tiêu. Qua kính ngắm, chiếc F-105 đi đầu đang lao xuống như một mũi tên. "Lúc đó không còn biết sợ là gì, chỉ có mục tiêu và khẩu lệnh bắn", ông Hợp nhớ lại. Ông nhấn cò quyết liệt, luồng đạn 57mm xé rách màn khói đen, găm thẳng vào bụng chiếc máy bay giặc. Chiếc phản lực bùng cháy dữ dội, lao thẳng xuống thung lũng phía xa. Sự kiên trung của khẩu đội đã bẻ gãy đợt oanh tạc, che chở cho các đội thanh niên xung phong kịp thời lao ra san lấp hố bom ngay sau trận đánh.

Cuộc chiến bám trụ ngoan cường của những chiến sĩ pháo cao xạ như ông Trần Đình Hợp tại ngã ba Đồng Lộc đã dệt nên huyền thoại về một tuyến đường không bao giờ tắc. Họ đã dùng chính xương máu và lòng quả cảm của mình để làm bệ phóng, làm lá chắn thép bảo vệ an toàn cho hàng vạn chuyến xe chở hàng ra tiền tuyến, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến.

Hòa bình lập lại, cựu chiến binh Trần Đình Hợp trở về quê nhà với những vết thương thời chiến và một cuộc sống bình dị. Những ký ức về những ngày đất trời Đồng Lộc rung chuyển trong bom đạn luôn là phần tài sản tinh thần vô giá đối với ông, là bài học sâu sắc cho các thế hệ con cháu về giá trị của sự độc lập và lòng quả cảm vô bờ bến.