Trận Chiến San Lấp Hố Bom: Huyền Thoại Tiểu Đội 4

Ngã ba Đồng Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) là điểm giao nhau của Đường 15A và các tuyến đường chiến lược hướng vào Nam. Năm 1968, khi đường biển và đường sắt bị khống chế, đây trở thành con đường độc đạo duy nhất để viện trợ sức người, sức của cho chiến trường miền Nam. Nhận thức được vị trí huyết mạch này, Không lực Mỹ đã biến Đồng Lộc thành một "yết hầu" cần phải hủy diệt. Chỉ trong 7 tháng (từ tháng 4 đến tháng 10/1968), không quân Mỹ đã trút xuống đây gần 50.000 quả bom các loại. Trung bình mỗi mét vuông đất tại đây phải hứng chịu ít nhất 3 quả bom. Mặt đất bị cày đi xới lại, cây cối ngã gục, đá núi biến thành vôi xốp.

Trực chiến tại điểm nóng nhất của Ngã ba Đồng Lộc là Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552, Đội 55 TNXP Hà Tĩnh. Tiểu đội gồm 10 cô gái quê Hà Tĩnh, do chị Võ Thị Tần (24 tuổi) làm Tiểu đội trưởng và chị Hồ Thị Cúc (24 tuổi) làm Tiểu đội phó. 8 chiến sĩ còn lại tuổi đời rất trẻ, từ 17 đến 20 tuổi: Võ Thị Hà, Nguyễn Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhỏ, Trần Thị Hường, Trần Thị Xanh, Hà Thị Tấn, Dương Thị Xuân và Cúc (mới gia nhập). Nhiệm vụ của các cô là túc trực 24/24 giờ, ngay sau mỗi đợt bom rơi phải lập tức lao ra mặt đường để quan sát vị trí bom nổ, cắm cọc tiêu đánh dấu bom chậm nổ, san lấp hố bom, mở lối cho xe qua.

Sáng ngày 24/7/1968, Tiểu đội 4 nhận lệnh ra làm nhiệm vụ tại đoạn đường cách hầm trú ẩn khoảng vài chục mét. Đến khoảng 16 giờ 30 phút, đợt bom thứ 15 trong ngày của máy bay Mỹ đánh thẳng vào khu vực Tiểu đội 4 đang làm việc.

Một quả bom nổ ngay sát hầm trú ẩn, hất tung hàng tấn đất đá trùm lên căn hầm nhỏ nơi 10 cô gái đang trú ẩn. Cả đoạn đường im bặt tiếng cuốc xẻng. Đồng đội lao đến đào xới trong nước mắt. Lần lượt 9 chị được tìm thấy nhưng đã trút hơi thở cuối cùng vì ngạt thở. Riêng Tiểu đội phó Hồ Thị Cúc bị đất đá vùi sâu hơn, phải đến ngày thứ 3 đồng đội mới tìm thấy thi thể chị trên đồi cao cách đó không xa.

10 cô gái ngã xuống khi tuổi đời còn quá trẻ, chưa ai kịp lập gia đình. Sự hy sinh trọn vẹn của các chị đã giữ vững mạch máu giao thông thông suốt cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Năm 1972, Tập thể 10 nữ liệt sĩ TNXP Ngã ba Đồng Lộc được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc ngày nay đã trở thành Di tích quốc gia đặc biệt, nơi hàng triệu người dân Việt Nam tìm về để nghiêng mình trước 10 ngôi mộ trắng nằm trinh nguyên giữa đại ngàn Hà Tĩnh.