TRẬN CHIẾN TRÊN VĨ TUYẾN 17: 1.500 NGÀY ĐÊM GIỮ "MẠCH MÁU" THÔNG TIN ĐÔNG HÀ - QUẢNG TRỊ

Nếu chiến trường đường bộ có Trường Sơn, đường biển có những con tàu không số, thì tại mặt trận trực diện vĩ tuyến 17 — ranh giới chia cắt hai miền Nam - Bắc — tồn tại một cuộc chiến khốc liệt không kém: Cuộc chiến giữ vững mạch máu thông tin liên lạc thông suốt từ Tổng hành dinh vào đến các chiến trường trọng điểm Trị - Thiên. Toàn bộ vùng hạ lưu sông Bến Hải, từ cầu Hiền Lương đổ ra cửa biển, giai đoạn 1967 - 1971 trở thành mục tiêu đánh phá mang tính hủy diệt của không quân và pháo binh Mỹ. Địch dựng lên hàng rào điện tử McNamara với hàng loạt hệ thống cảm biến (sensor) cây nhiệt đới nhằm phát hiện và bẻ gãy mọi sự dịch chuyển của quân ta.

Trong thế trận ngàn cân treo sợi tóc ấy, những chiến sĩ thuộc Đại đội 4, Trung đoàn Thông tin 134 đã bám trụ kiên cường suốt 1.500 ngày đêm. Ông Nguyễn Đăng Giáp, khi đó là một chiến sĩ dây trần tuổi mười chín, mang theo hành trang là lòng quả cảm và chiếc xẻng bộ binh, bước vào trận tuyến vạch nhiễu, nối thông huyết mạch thông tin. Theo lời kể của ông Giáp, việc giữ vững đường dây điện thoại hữu tuyến lúc bấy giờ là nhiệm vụ sống còn. Khi đạn pháo dội xuống, đường dây đứt, toàn bộ hệ thống chỉ huy chiến lược từ Bộ Tổng tư lệnh vào mặt trận phía Nam sẽ bị tê liệt hoàn toàn.

Lối tác chiến của người chiến sĩ thông tin thời bấy giờ không có súng lớn, không có xe tăng yểm trợ, vũ khí duy nhất của họ là tốc độ và sự gan dạ. Khi đài quan sát báo động có phân đoạn dây bị đứt do bom tọa độ, bất kể ngày hay đêm, bất kể trời mưa lụt hay bão đạn, các chiến sĩ phải ngay lập tức lao ra khỏi hầm dã chiến. Họ lần theo từng mét dây đồng trần bám đầy bùn đất để tìm vị trí đứt.

Ông Nguyễn Đăng Giáp nhớ lại một trận đánh ác liệt vào mùa hè năm 1968, khi pháo từ hạm đội Mỹ ngoài khơi bắn phá liên tục suốt 4 giờ đồng hồ vào trận địa Vĩnh Linh. Đường dây trục chính bị xé nát thành nhiều đoạn. Ông Giáp cùng một đồng đội nhận lệnh xuất kích khẩn cấp. Sức ép từ các quả đạn pháo dội xuống khiến mặt đất rung chuyển, khói bụi mịt mù che khuất cả lối đi. Có những lúc, mảnh bom găm rào rào ngay sát chân, ông phải nằm rạp xuống bùn lầy, chờ dứt loạt pháo rồi lại bật dậy chạy tiếp.

Khi tìm thấy hai đầu dây bị đứt hoác, do không có sẵn ống nối ngậm, trong tình thế khẩn cấp chỉ huy đang cần truyền lệnh gấp, ông Giáp đã không ngần ngại dùng chính hai hàm răng của mình để tuốt vỏ bọc, hai tay ghì chặt hai đầu dây đồng, lấy cơ thể mình làm vật dẫn điện để nối thông mạch máu thông tin. Sức điện trường từ dòng máy điện đài chạy qua cơ thể làm người chiến sĩ run bần bật, lồng ngực thắt lại, nhưng đôi tay ông vẫn bóp chặt hai đầu dây cho đến khi mệnh lệnh chỉ huy được truyền tải trọn vẹn xuống các đơn vị chiến đấu.

Cuộc chiến thầm lặng của những chiến sĩ thông tin như ông Nguyễn Đăng Giáp đã góp phần đập tan huyền thoại về hàng rào điện tử tối tân của đế quốc Mỹ. Đường dây hữu tuyến vĩ tuyến 17 vẫn vững vàng qua bão đạn, truyền đi những mệnh lệnh tấn công, những báo cáo chiến thắng, góp phần dệt nên đại thắng mùa Xuân năm 1975, thống nhất non sông.

Sau ngày hòa bình, ông Nguyễn Đăng Giáp tiếp tục phục vụ trong quân đội, tham gia xây dựng kinh tế và trở thành một doanh nhân, một cựu chiến binh thành đạt giữa đời thường. Những vết sẹo do mảnh bom găm trên cơ thể và ký ức về những đêm một mình đối mặt với tử thần bên dòng sông Bến Hải luôn là niềm tự hào lớn lao, là biểu tượng cho ý chí kiên trung của một thế hệ hoa lửa không bao giờ lùi bước trước gian nguy.