TRận chiến Xô Bồ

Trong dòng hồi tưởng của mình, ông Tâm luôn nhớ đến kỷ niệm với những người bạn, người đồng chí, đồng đội đã từng sát cánh làm nhiệm vụ cùng ông trong tháng ngày bom đạn ác liệt của quân thù trên tuyến đường 12A năm xưa.Ngày 4/6/1965, C759 được thành lập với 157 đồng chí. Đơn vị được giao nhiệm vụ mở tuyến, thông đường cho xe ra tiền tuyến trên tuyến đường 12A miền Tây Quảng Bình, với quyết tâm “Máu của C759 có thể đổ, đường C759 không thể tắc”. Khẩu hiệu đó như một lời thề quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Đơn vị phải gồng mình vượt qua biết bao khó khăn gian khổ: Địch đánh phá ác liệt cả ngày lẫn đêm; ăn uống thiếu thốn; cuộc sống sinh hoạt kham khổ; bệnh sốt rét cứ đeo bám cộng với nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương da diết, nhưng anh em trong đơn vị vẫn luôn đoàn kết, đùm bọc thương yêu nhau, luôn động viên nhau: “Ra đi giữ trọn lời thề/Chưa tan giặc Mỹ, chưa về quê hương”.

Ngày 3/7/1966, máy bay Mỹ đánh tắc đường đi qua đồi Cha Quang. Vào khoảng hơn 21 giờ, đơn vị đang tập trung san đường để thông xe, thì máy bay B52 ập tới. Mọi người chưa kịp tìm nơi ẩn nấp, cả đồi Cha Quang lóe sáng lên những ánh chớp rồi tối sầm lại, đất đá từ đỉnh đồi đổ xuống ầm ầm. Lúc này tiếng la hét, tiếng kêu gào, rồi tiếng khóc tạo thành một âm thanh hỗn độn giữa đêm tối mịt mùng, thỉnh thoảng lại lóe lên ánh sáng từ những ngọn đèn pin phòng không. Nửa con số lao động ở đồi Cha Quang bị vùi lấp trong đống đất đá khổng lồ, số còn lại đào bới tìm kiếm người thương vong và sửa chữa đường để thông xe.“Đêm đó, 6 người bạn của chúng tôi vĩnh viễn nằm lại nơi đây, Còn nhiều người khác bị thương do đất đá vùi lấp đơn vị đã tập trung cứu được”, ông Trần Thanh Tâm nhớ lại. Ông nhớ lại: "Đó là lê Thị Lâm, người con gái bé nhỏ quê ở xã Văn Hóa (Tuyên Hóa), ngày mới lên đơn vị còn rụt rè, đi ban đêm phải có người đi cùng. Vậy mà một hôm bị ốm ở hiện trường, tiểu đội cho em về lán nghỉ, một mình em vai vác xẻng cuốc lần mò trên con đường lầy lội từ hiện trường về lán không dưới 5km đường rừng. Khi nhà báo phỏng vấn em: “Sao em không cất dụng cụ lại hiện trường cho đỡ vất vả?”, Lâm vui vẻ trả lời: “Vật bất ly thân anh ạ! Cất dụng cụ lại hiện trường “nhỡ” máy báy Mỹ đánh trúng thì không có mà làm”…Trần Xuân Trường cũng cùng quê Mai Hóa. Gia đình Trường chỉ có hai chị em, bố mẹ đã mất sớm, chị gái đi lấy chồng. Trước khi đi TNXP, Trường đã có bạn gái và đã có lễ đính hôn nhưng rồi chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ xảy ra, Trần Xuân Trường xung phong lên đường chống Mỹ. Và đêm 3/7/1966, anh đã hy sinh anh dũng cùng 5 đồng đội tại đồi Cha Quang. Thi thể anh mãi đến năm 1969 mới tìm được khi một đơn vị công binh dùng máy múc mở rộng nâng cấp đường". Trong quá trình làm nhiệm vụ, C759 đã hy sinh 16 người (đường 12A: 8 người, đường Ba Trại: 8 người). Tại đồi Cha Quang (đồi 37) Nhà nước ta đã xây dựng nhà bia tưởng niệm. Riêng trên tuyến đường Ba Trại, tâm nguyện của những người còn sống như chúng tôi là rất mong muốn Nhà nước quan tâm sớm cho xây dựng nhà bia tưởng niệm để hàng năm chúng tôi có dịp về thắp hương cho đồng chí, đồng đội-những người đã hiến dâng tuổi xuân của mình cho Tổ quốc”, ông Tâm mong mỏi.