Trần Công An – Người khai sinh lối đánh đặc công

ần Công An tên thật là Trần Văn Kìa, thường được đồng đội gọi là Hai Cà.

Ông sinh ngày 20 tháng 12 năm 1920 tại vùng đất Thạnh Hội, Tân Uyên, Bình Dương ngày nay.

Gia đình ông làm nông.

Tuổi thơ của ông gắn với ruộng đồng, sông nước và cuộc sống lao động của người dân Nam Bộ.

Nhưng đất nước khi ấy không có hòa bình.

Dưới chế độ thuộc địa, người dân phải sống trong cảnh mất nước.

Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Trần Văn Kìa tham gia lực lượng cách mạng ở địa phương và được giao nhiệm vụ làm Xã đội trưởng Thạnh Hội.

Sau đó, ông bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Từ một người nông dân, ông trở thành người chỉ huy du kích.

Những ngày đầu kháng chiến vô cùng khó khăn.

Vũ khí thiếu.

Đạn thiếu.

Lực lượng ít.

Trong khi đó, quân Pháp có nhiều phương tiện và trang bị tốt hơn.

Đặc biệt, việc xây dựng hệ thống tháp canh dọc các tuyến đường khiến hoạt động của lực lượng kháng chiến gặp nhiều trở ngại.

Đầu năm 1948, quân Pháp triển khai chiến thuật tháp canh của tướng De Latour ở khu vực Tân Uyên và Biên Hòa.

Các tháp canh được bố trí để kiểm soát giao thông, bảo vệ các tuyến đường và hạn chế hoạt động của lực lượng cách mạng.

Trước tình hình ấy, Hai Cà suy nghĩ:

Nếu đánh trực diện, lực lượng du kích sẽ gặp rất nhiều bất lợi.

Vậy phải tìm một cách đánh khác.

Không đối đầu với địch ở nơi chúng mạnh nhất.

Phải tìm cách tiếp cận thật gần.

Phải đánh bất ngờ.

Và phải rút ra nhanh chóng trước khi đối phương kịp tổ chức phản kích.

Từ những suy nghĩ ấy, ông cùng đồng đội từng bước hình thành một phương thức chiến đấu mới.

Đó là cách đánh bí mật tiếp cận mục tiêu, sử dụng lực lượng nhỏ, bất ngờ đánh vào vị trí trọng yếu rồi nhanh chóng rút khỏi khu vực.

Mục tiêu đầu tiên được lựa chọn là tháp canh cầu Bà Kiên.

Đây là một vị trí quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp tại Tân Uyên.

Đêm 18 tháng 3 năm 1948.

Trời tối.

Một tổ du kích do Trần Công An chỉ huy âm thầm tiếp cận tháp canh.

Những người lính hiểu rằng chỉ một tiếng động cũng có thể khiến toàn bộ kế hoạch thất bại.

Họ phải di chuyển thật nhẹ.

Từng bước một.

Không được để đối phương phát hiện.

Khoảng cách giữa người lính và mục tiêu ngày càng gần.

Cuối cùng, tổ chiến đấu tiếp cận được tháp canh.

Mệnh lệnh được phát ra.

Đòn đánh bất ngờ được thực hiện.

Trong đêm, tháp canh cầu Bà Kiên bị đánh sập.

Lính địch trong tháp bị tiêu diệt.

Một công sự tưởng như rất khó công phá đã bị đánh bằng một lực lượng nhỏ.

Đó là một chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt.

Không chỉ bởi tháp canh bị phá hủy.

Mà bởi trận đánh đã chứng minh hiệu quả của một phương thức chiến đấu mới.

Từ trận đánh cầu Bà Kiên, cách đánh này tiếp tục được nghiên cứu và phát triển.

Đêm 18 tháng 4 năm 1950, tổ đặc công Tân Uyên do Trần Công An chỉ huy tiếp tục đánh sập tháp canh cầu Bà Kiên lần thứ hai.

Đến đêm 24 tháng 4 năm 1950, tổ đặc công huyện Tân Uyên tiếp tục phá hủy tháp canh Vàm Giá trên Quốc lộ 14, tiêu diệt một trung đội lính lê dương Pháp.

Những trận đánh ấy góp phần làm suy yếu hệ thống tháp canh của đối phương tại miền Đông Nam Bộ.

Quan trọng hơn, kinh nghiệm chiến đấu được truyền lại cho nhiều đơn vị khác.

Cách đánh “công đồn đặc biệt” ngày càng được hoàn thiện.

Sau này, tên gọi “đặc công” được sử dụng để chỉ lực lượng và phương thức tác chiến đặc biệt này.

Ngày 19 tháng 3 về sau trở thành ngày truyền thống của Binh chủng Đặc công.

Nhưng câu chuyện về Trần Công An không dừng lại ở trận đánh cầu Bà Kiên.

Trong những năm kháng chiến tiếp theo, ông tiếp tục hoạt động và chiến đấu trên chiến trường miền Đông Nam Bộ.

Ông từng giữ nhiều cương vị chỉ huy.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục tham gia các hoạt động quân sự tại miền Đông.

Đến năm 1968, ông là Phó tư lệnh Mặt trận Biên Hòa trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân.

Cuộc đời của Trần Công An gắn với nhiều chiến trường.

Nhưng dù ở cương vị nào, hình ảnh của ông vẫn gắn với sự sáng tạo trong chiến đấu.

Ông xuất thân là một người nông dân.

Không được đào tạo trong những trường quân sự lớn từ đầu.

Nhưng từ thực tiễn chiến trường, ông đã biết quan sát, suy nghĩ và tìm ra cách đánh phù hợp với điều kiện của lực lượng mình.

Điều đó khiến ông trở thành một nhân vật đặc biệt trong lịch sử hình thành nghệ thuật tác chiến đặc công của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông mang quân hàm Đại tá rồi trở về quê nhà ở Cù lao Rùa, Thạnh Hội.

Một người từng trải qua những trận đánh ác liệt cuối cùng lại trở về với cuộc sống giản dị của quê hương.

Ông sống cùng gia đình trong ngôi nhà gỗ trên nền nhà cũ.

Người dân địa phương vẫn gọi ông bằng cái tên thân thuộc:

Hai Cà.

Không phải “đại tá”.

Không phải “anh hùng”.

Mà là Hai Cà – người con của vùng đất Cù lao Rùa.

Ông từng bảy lần được gặp Bác Hồ, một kỷ niệm mà ông luôn trân trọng.

Điều đáng nhớ ở Trần Công An không chỉ là những chiến công.

Đó còn là cách ông sống sau chiến tranh.

Ông không xem mình là một người đặc biệt.

Ông trở về với quê hương, gần gũi với bà con và giữ lối sống giản dị của một người nông dân mặc áo lính.

Những năm cuối đời, mỗi khi nhắc lại chuyện xưa, ông thường kể về đồng đội và những người dân đã giúp đỡ cách mạng.

Bởi ông hiểu rằng một trận đánh không thể chỉ được tạo nên bởi người cầm súng.

Phía sau mỗi chiến sĩ còn có nhân dân.

Có những người dẫn đường.

Có người cung cấp tin tức.

Có người che giấu cán bộ.

Có những gia đình chấp nhận nguy hiểm để bảo vệ lực lượng cách mạng.

Vì vậy, chiến công của Hai Cà cũng là một phần chiến công của quân dân miền Đông Nam Bộ.

Trận đánh tháp canh cầu Bà Kiên năm 1948 đã đi vào lịch sử như một dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành lối đánh đặc công.

Từ một cách đánh được sáng tạo trong hoàn cảnh chiến trường cụ thể, nghệ thuật đặc công tiếp tục được phát triển trong những năm chiến tranh sau đó.

Những chiến sĩ đặc công về sau đã thực hiện nhiều trận đánh táo bạo vào các mục tiêu quân sự quan trọng.