Trận công đồn Phủ Thông (25/7/1948)

Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Bắc Kạn và vùng Việt Bắc là căn cứ địa chiến lược của lực lượng Việt Minh và Quân đội Nhân dân Việt Nam. Pháp muốn kiểm soát khu vực này để phá vỡ căn cứ cách mạng tại Bắc Bộ và Tây Bắc Việt Nam. Vào tháng 10/1947, quân đội Pháp nhảy dù và chiếm đóng Bắc Kạn, xây dựng một loạt cứ điểm chắc chắn trong đó có Đồn Phủ Thông ở thị trấn Phủ Thông (huyện Bạch Thông ngày nay). Đây là vị trí quan trọng dùng để bảo vệ hệ thống giao thông và trấn giữ căn cứ của ta trong khu vực.

Diễn biến trận đánh: Đồn Phủ Thông được xây dựng kiên cố trên một mỏm đồi, có tường công sự, hầm hào vững chắc và lực lượng địch trang bị tốt. Để giành lại khu vực này và gây áp lực buộc Pháp rút lui, lực lượng Việt Minh quyết định tấn công tổng lực vào đồn. Đêm 25/7/1948, Tiểu đoàn 11 (thuộc Trung đoàn 308) phối hợp với các đơn vị khác tiến hành trận công kiên (tấn công bằng hỏa lực mạnh):

Pháo binh và súng cối mở đầu trận đánh, bắn dồn dập vào hệ thống phòng thủ của Pháp. Sau đó, bộ binh ta chia mũi tiến công vào đồn, vượt qua các hàng rào, dây thép gai và lao vào chiếm từng ngách công sự. Trận chiến diễn ra hơn 5 giờ đồng hồ, rất ác liệt. Phía Việt Minh hy sinh và bị thương khoảng 100 cán bộ, chiến sĩ, nhưng lực lượng ta đã tiêu diệt hơn 100 tên địch, phá hủy công sự và thu nhiều vũ khí, góp phần gây sức ép buộc quân Pháp phải rút khỏi Bắc Kạn sau đó.

Ý nghĩa lịch sử: Trận công đồn Phủ Thông là một trong những trận công đồn quy mô lớn đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Trận đánh đã thể hiện bước trưởng thành trong chiến thuật tấn công đồn bốt kiên cố của quân ta. Kết quả trận đánh góp phần quan trọng trong việc buộc thực dân Pháp rút khỏi Bắc Kạn và vùng căn cứ Việt Bắc, giúp quân ta củng cố thế trận khu vực chiến lược này.

Hiện nay, Đồn Phủ Thông đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, là nơi nhiều người đến thăm viếng và tìm hiểu về truyền thống chiến đấu hào hùng của quân và dân Bắc Kạn.