TRẦN CÔNG TƯỜNG (1915- 1990) Nhà luật học tiêu biểu, người đặt nền móng cho nền tư pháp cách mạng Việt Nam

Trần Công Tường, bí danh Lê Tâm, sinh năm 1915 tại làng Vĩnh Thạnh, tổng Hòa Đồng Trung, tỉnh Gò Công, nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Xuất thân trong một gia đình giàu có và giàu truyền thống yêu nước, ông sớm thế hiện tư chất thông minh, tinh thần hiếu học và ý thức trách nhiệm đối với đất nước.

Sau khi tốt nghiệp Cử nhân Luật tại Hà Nội năm 1937, ông tiếp tục sang Pháp học ngành Văn chương và Chính trị tại Đại học Paris. Năm 1940, trở về nước, ông mở văn phòng luật sư tại Mỹ Tho, tích cực bảo vệ quyền lợi của những chiến sĩ cách mạng, quần chúng yêu nước và người nghèo. Năm 1945, ông tham gia lực lượng Thanh niên Tiền phong, được bầu làm Chủ tịch Hội Trí thức và Công chức cứu quốc Nam Bộ.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Trần Công Tường được giao giữ chức Giám đốc Nha Tư pháp Nam Bộ kiêm Tổng Chưởng lý Tòa án Nam Bộ. Ông có đóng góp quan trọng trong việc tổ chức, xây dựng hệ thống tòa án tại các tỉnh Nam Bộ, góp phần giữ gìn kỷ cương xã hội, bảo vệ an ninh trật tự và củng cố chính quyền cách mạng.

Ngày 6/1/1946, ông trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa l tại đơn vị tỉnh Gò Công. Tháng 6/1946, ông được kết nạp Đảng Cộng sản Đông Dương; đến tháng 11/1946, được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Tư pháp. Trong thời gian công tác, ông tham gia xây dựng pháp luật, thảo luận và biểu quyết thông qua Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đồng thời góp phần định hình tư tưởng về nền tư pháp nhân dân.

Năm 1950, ông biên soạn tài liệu định hướng công tác tư tưởng, đặt nền tảng lý luận cho việc xây dựng nền tư pháp nhân dân. Ông nhấn mạnh vai trò của Tòa án nhân dân trong việc bảo vệ chính quyền nhân dân và phục vụ sự nghiệp cách mạng. Những quan điểm này có ảnh hưởng quan trọng đối với quá trình xây dựng và phát triển ngành tư pháp Việt Nam.

Năm 1954, Trần Công Tường tham gia phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa dự Hội nghị Geneve về Đông Dương, phụ trách nội dung chính trị, làm người phát ngôn của đoàn và tham gia soạn thảo Tuyên bố chung của hội nghị.

Trong những năm tiếp theo, ông đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng như Phó Chánh án, Quyền Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao;Chủ nhiệm Ủy ban Pháp chế của Chính phủ và Tổng Thư ký Hội Luật gia Việt Nam. Ông cũng tham gia các hội nghị quốc tế quan trọng về Lào và Việt Nam, trong đó có Hội nghị Paris giai đoạn 1968-1973.

Với kiến thức pháp luật sâu rộng và tinh thần đấu tranh vì công lý, ông được bầu làm Phó Chủ tịch Hội Luật gia Dân chủ Quốc tế từ năm 1960 đến năm 1968, góp phần tranh thủ sự ủng hộ của giới luật gia quốc tế đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam.

Năm 1980, Trần Công Tường nghỉ hưu sau nhiều năm cống hiến cho sự nghiệp cách mạng và xây dựng Nhà nước pháp quyền. Ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Độc lập hạng Nhất.Ông qua đời năm 1990 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 75 tuổi. Những đóng góp của ông được ghi nhận như một phần quan trọng trong quá trình đặt nền móng cho nền tư pháp cách mạng Việt Nam. Tên ông được đặt cho một tuyến đường tại thị xã Gò Công và một trường trung học phổ thông ở huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang.