Trần Đại Nghĩa (1)
Nhìn vào giáo sư Trần Đại Nghĩa, ta không chỉ thấy một con người mà còn thấy một lí tưởng chân chính, cao đẹp của người thanh niên Việt Nam lớn lên trong bom đạn. Với lòng nhiệt huyết và sự kiên trì, ông đã cùng các đồng đội đóng góp cho sự nghiệp thống nhất và phát triển đất nước. Sau này ông được phong Anh Hùng lao động và là hiệu trưởng đầu tiên của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội.
Trần Đại Nghĩa tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh năm 1913 ở tỉnh Vĩnh Long, mất năm 1997 tại TP. Hồ Chí Minh. Dù gia cảnh khó khăn nhưng có chí học hành, ông thi đỗ hai bằng tú tài: Tú tài Việt và Tú tài Tây. Sau đó, ông có cơ duyên lấy được học bổng du học Pháp, cùng lúc nhận ba bằng tốt nghiệp. Sau đó ông ở lại Pháp làm việc tại Trường Quốc gia Hàng không và Vũ trụ (École nationale supérieure de l'aéronautique et de l'espace). Năm 1942, ông sang Đức làm việc trong xưởng chế tạo máy bay và Viện nghiên cứu vũ khí. Làm việc với mức lương mấy chục lạng vàng một tháng tại trời Tây, ấy vậy mà người thanh niên Phạm Quang Lễ vẫn nung nấu ước mơ phụng sự Tổ quốc. Và rồi ông gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến công tác nọ vào năm 1946. Ông trình bày với Bác mong ước cất giấu trong tim và được Bác ủng hộ, Bác đặt tên mới là Trần Đại Nghĩa, mở ra con đường tham gia cách mạng của người chiến sĩ thanh niên. Trần Đại Nghĩa theo Bác về nước nghiên cứu vũ khí phục vụ kháng chiến tại chiến khu Việt Bắc. Đó là chuỗi ngày miệt mài vận dụng, nghiên cứu từ kiến thức mười một năm đèn sách trời âu để chế tạo các loại súng, đạn hiện đại cung cấp cho chiến trường trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Cuối cùng, sau mấy mươi năm dài đằng đẵng gắn bó với phòng thí nghiệm, ngày 30/4/1975, giáo sư Trần Đại Nghĩa cũng được ghi vào cuốn sổ tay của mình dòng chữ “Đã hoàn thành nhiệm vụ”. Đánh dấu sự thắng lợi vẻ vang của Chiến dịch Hồ Chí Minh và cũng là minh chứng cho một lý tưởng cao cả bất diệt.
Nhìn vào giáo sư Trần Đại Nghĩa, ta không chỉ thấy một con người mà còn thấy một lí tưởng chân chính, cao đẹp của người thanh niên Việt Nam lớn lên trong bom đạn. Với lòng nhiệt huyết và sự kiên trì, ông đã cùng các đồng đội đóng góp cho sự nghiệp thống nhất và phát triển đất nước. Sau này ông được phong Anh Hùng lao động và là hiệu trưởng đầu tiên của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội. Người anh hùng ấy là tấm gương cho thế hệ trẻ tự soi xét lại bản thân mình, cũng là ngọn đuốc soi đường dẫn dắt người trẻ tìm được lý tưởng, đóng góp vào sự nghiệp phát triển đất nước.
