Trần Đại Nghĩa – Bỏ mức lương tương đương 22 lượng vàng để trở về Tổ quốc

Năm 1946, kỹ sư Phạm Quang Lễ, người sau này mang tên Trần Đại Nghĩa, đang đứng trước hai con đường hoàn toàn khác nhau.

Ở Pháp, ông có kiến thức chuyên môn sâu, công việc tốt và mức thu nhập mà nhiều tư liệu sau này quy đổi tương đương khoảng 22 lượng vàng mỗi tháng. Sau hơn mười năm học tập và làm việc tại châu Âu, một tương lai ổn định đang rộng mở trước mắt.

Nhưng cũng trong năm ấy, ông gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pháp.

Bác Hồ hỏi ông về khả năng trở về phục vụ đất nước. Việt Nam lúc ấy vô cùng nghèo khó: thiếu kỹ sư, thiếu công nhân lành nghề, thiếu máy móc và gần như chưa có nền công nghiệp quốc phòng hiện đại.

Phạm Quang Lễ hiểu rất rõ điều mình sắp từ bỏ.

Nhưng ông vẫn quyết định trở về.

Tháng 9/1946, ông cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh lên tàu rời Pháp. Hành trang đặc biệt nhất mà người kỹ sư mang theo không phải tài sản, mà là những kiến thức về cơ khí, hàng không, vật liệu và kỹ thuật quân sự đã tích lũy nhiều năm ở châu Âu.

Chỉ vài tháng sau, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ.

Người kỹ sư từng làm việc giữa nền công nghiệp hiện đại của Pháp giờ bước vào những xưởng quân giới giữa núi rừng, nơi thiếu từ thép tốt đến thiết bị đo lường.

Chính từ những điều kiện ấy, ông cùng đồng đội bắt đầu nghiên cứu Bazooka, SKZ và nhiều loại vũ khí khác.

Quyết định năm 1946 vì thế không đơn thuần là thay đổi nơi làm việc.

Trần Đại Nghĩa đã đổi một cuộc sống sung túc lấy cơ hội đem tri thức của mình phục vụ một đất nước đang bước vào chiến tranh.