Trần Đại Nghĩa – người đặt nền móng cho ngành quân giới Việt Nam
Nguyễn Lan Chi
Trần Đại Nghĩa tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh năm 1913 tại Vĩnh Long. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông sang Pháp học tập và nghiên cứu về kỹ thuật quân sự. Năm 1946, ông trở về nước theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tham gia xây dựng ngành quân giới của Việt Nam.
Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, nhiệm vụ cấp thiết của quân đội Việt Nam là tự sản xuất vũ khí khi nguồn cung từ bên ngoài rất hạn chế. Trần Đại Nghĩa được giao phụ trách nghiên cứu, chế tạo nhiều loại vũ khí, trong đó có súng bazooka, loại vũ khí chống tăng được quân đội ta sử dụng hiệu quả trên chiến trường.
Một trong những đóng góp quan trọng của ông là tổ chức nghiên cứu và chế tạo vũ khí phù hợp với điều kiện Việt Nam. Từ những cơ sở quân giới còn thiếu thốn, các cán bộ kỹ thuật dưới sự chỉ đạo của ông từng bước sản xuất được vũ khí phục vụ chiến đấu. Bazooka do ta chế tạo đã được sử dụng trong nhiều trận đánh, góp phần giúp bộ đội có thêm khả năng đối phó với xe tăng và thiết giáp của quân Pháp.
Năm 1948, Phạm Quang Lễ được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong quân hàm Thiếu tướng và đặt tên là Trần Đại Nghĩa. Ông sau đó tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và quốc phòng, trở thành một trong những nhà khoa học tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX.



