TRẦN ĐẠI NGHĨA – NGƯỜI ĐEM TRÍ TUỆ PHỤNG SỰ TỔ QUỐC

TRẦN ĐẠI NGHĨA – NGƯỜI ĐEM TRÍ TUỆ PHỤNG SỰ TỔ QUỐC

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, có những con người đã dùng cả tài năng, trí tuệ và cuộc đời mình để góp phần bảo vệ Tổ quốc. Giáo sư, Viện sĩ, Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa là một trong những con người như thế.

Bác Trần Đại Nghĩa tham gia sinh nhật 60 của Bác

Ông tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh năm 1913 tại Vĩnh Long. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, ham học. Sau này, ông sang Pháp học tập và nghiên cứu, từng làm việc trong những cơ sở kỹ thuật và công nghiệp lớn của châu Âu. Con đường sự nghiệp khi ấy đang rộng mở, nhưng lịch sử đã đưa ông đến một lựa chọn đặc biệt.

Từng học tập và làm việc tại châu Âu với một tương lai rộng mở, năm 1946, ông quyết định trở về nước theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ bỏ mức lương 22 lượng vàng, mang theo vốn kiến thức khoa học để phục vụ kháng chiến.

Một kỹ sư tài năng đang có cuộc sống ổn định ở châu Âu đã chọn rời bỏ tất cả để trở về một đất nước còn nghèo khó, đang bước vào cuộc kháng chiến đầy gian khổ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt cho Phạm Quang Lễ cái tên Trần Đại Nghĩa – cái tên gắn với “đại nghĩa” đối với dân tộc. Từ đây, ông cùng đồng đội nghiên cứu, chế tạo nhiều loại vũ khí phục vụ chiến trường trong điều kiện vô cùng thiếu thốn.

Trong những ngày đầu kháng chiến, điều kiện nghiên cứu vô cùng thiếu thốn. Không có phòng thí nghiệm hiện đại, không có những máy móc tối tân như ở châu Âu. Những người làm khoa học phải tận dụng từng vật liệu có thể tìm được, vừa nghiên cứu vừa thử nghiệm trong điều kiện chiến tranh.

Nhưng Trần Đại Nghĩa không coi thiếu thốn là lý do để dừng lại.

Ông cùng các cộng sự nghiên cứu chế tạo nhiều loại vũ khí, trong đó có súng và đạn bazooka, góp phần nâng cao khả năng chiến đấu của quân đội ta.

Điều thú vị là một con người từng được đào tạo bài bản ở châu Âu lại có thể thích nghi rất nhanh với hoàn cảnh khắc nghiệt của chiến khu. Từ những bản thiết kế, những phép tính kỹ thuật cho đến những lần thử nghiệm đầy nguy hiểm, tất cả đều hướng đến một mục tiêu rất giản dị:

Làm sao để người lính ngoài mặt trận có thêm một phương tiện để chiến đấu và bảo vệ quê hương.

Có một điều khiến nhiều người xúc động khi nhắc đến ông: Trần Đại Nghĩa không xem khoa học là con đường để tìm kiếm danh vọng cho riêng mình. Với ông, kiến thức chỉ thật sự có ý nghĩa khi được đem ra phục vụ đất nước.

Từ một trí thức được đào tạo ở nước ngoài, ông trở thành một trong những người đặt nền móng cho ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam.

Có người cầm súng chiến đấu ngoài mặt trận, có người chiến đấu bằng ngòi bút, và Trần Đại Nghĩa đã chiến đấu bằng trí tuệ.

Một cuộc đời – một lựa chọn – trọn vẹn vì Tổ quốc.