TRẦN ĐẠI NGHĨA – NHÀ KHOA HỌC ANH HÙNG LAO ĐỘNG CỦA QUÊ HƯƠNG VĨNH LONG
Trí thức kiệt xuất, góp phần quan trọng vào công cuộc kháng chiến và xây dựng nền khoa học nước nhà.
Sinh tại làng Chánh Hiệp, nay là xã Hòa Hiệp, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa (tên thật là Phạm Quang Lễ) là một trong những trí thức tiêu biểu của thế kỷ XX – người con ưu tú của đất phương Nam đã hiến trọn đời mình cho Tổ quốc. Từ một cậu học trò nghèo hiếu học, ông đã vươn ra thế giới, tốt nghiệp kỹ sư tại Pháp và sớm tìm được con đường trở về với dân tộc, giữa những năm tháng kháng chiến chống thực dân.
Khi đất nước bước vào thời kỳ kháng chiến gian khổ, ông không ngần ngại rời bỏ cuộc sống đầy đủ ở trời Tây để trở về chiến khu Việt Bắc, đem tri thức của mình phục vụ kháng chiến. Năm 1946, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao trọng trách xây dựng ngành quân giới Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của ông, những vũ khí đầu tiên như súng bazooka, lựu đạn, mìn, súng không giật… đã ra đời ngay trong điều kiện hết sức thiếu thốn, góp phần quan trọng vào chiến thắng của dân tộc.
Sau hòa bình, Trần Đại Nghĩa tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong lĩnh vực khoa học – công nghệ. Ông là Viện trưởng đầu tiên của Viện Khoa học Việt Nam, là người đặt nền móng cho nhiều ngành kỹ thuật mới, đào tạo hàng nghìn cán bộ khoa học kế cận. Dù ở bất kỳ cương vị nào, ông vẫn luôn giữ phong cách giản dị, cống hiến lặng thầm, với tâm niệm “Tri thức phải phục vụ nhân dân”.
Cả cuộc đời của Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa là tấm gương sáng về trí tuệ, lòng yêu nước, và đức khiêm nhường. Ông không chỉ là niềm tự hào của quê hương Vĩnh Long, mà còn là biểu tượng của thế hệ trí thức Việt Nam mang trong tim lý tưởng lớn lao: dùng khoa học để dựng xây đất nước. Hình ảnh người kỹ sư áo nâu, bên bàn nghiên cứu giữa chiến khu xưa, mãi mãi là biểu tượng đẹp của thời hoa lửa.
