Trần Đại Nghĩa – Nhà khoa học đặt nền móng cho ngành quân giới Việt Nam
Trần Đại Nghĩa – Nhà khoa học đặt nền móng cho ngành quân giới Việt Nam
Trong lịch sử khoa học – kỹ thuật quân sự Việt Nam, Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa là một trong những tên tuổi đặc biệt. Ông không trực tiếp xung phong ngoài chiến hào, nhưng những vũ khí do ông và đồng đội nghiên cứu đã góp phần quan trọng vào cuộc kháng chiến.
Trần Đại Nghĩa tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh ngày 13/9/1913 tại Vĩnh Long. Là một trí thức được đào tạo tại Pháp, ông có điều kiện xây dựng sự nghiệp ở châu Âu. Nhưng năm 1946, sau khi gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông quyết định trở về nước.
Chính Bác Hồ đặt cho ông tên mới: Trần Đại Nghĩa.
Ngày 5/12/1946, ông được giao làm Cục trưởng Cục Quân giới. Trong hoàn cảnh đất nước thiếu máy móc, nguyên liệu và cơ sở công nghiệp hiện đại, Trần Đại Nghĩa cùng các cán bộ quân giới bắt tay nghiên cứu chế tạo vũ khí.
Một thành tựu nổi bật là súng và đạn Bazooka. Những vũ khí này sớm được đưa vào chiến đấu, góp phần giúp bộ đội đối phó với xe tăng, xe bọc thép.
Sau đó, ông cùng ngành quân giới tiếp tục nghiên cứu súng không giật SKZ, đạn bay và nhiều loại vũ khí phục vụ chiến trường.
Năm 1952, Trần Đại Nghĩa được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động và là một trong những người đầu tiên nhận danh hiệu cao quý này.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong khoa học và giáo dục, trở thành Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô và Chủ tịch đầu tiên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.
Ông qua đời năm 1997.
Nếu người chiến sĩ ngoài mặt trận chiến đấu bằng súng đạn, thì Trần Đại Nghĩa chiến đấu bằng trí tuệ khoa học, đặt những viên gạch đầu tiên cho nền công nghiệp quốc phòng Việt Nam.
