Trần Đại Nghĩa – "Ông Vua Vũ Khí" Trút Bỏ Nhung Lụa Chọn Rừng Thiêng

Trần Đại Nghĩa – "Ông Vua Vũ Khí" Trút Bỏ Nhung Lụa Chọn Rừng Thiêng

Nếu như nữ tướng Nguyễn Thị Định đánh giặc trên chiến trường, bà Nguyễn Thị Bình đấu trí trên bàn ngoại giao Paris, thì Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa (tên thật là Phạm Quang Lễ) lại là một huyền thoại đặc biệt: người dùng tri thức đỉnh cao để gián tiếp chiến đấu, chế tạo nên những "kỳ tích hỏa lực" làm rung chuyển các đội quân thuộc địa và đế quốc hiện đại.

Từ kỹ sư lương hàng trăm cây vàng ở Paris...

Phạm Quang Lễ sinh năm 1913 tại Vĩnh Long trong một gia đình nghèo. Nhờ trí thông minh xuất xúng, ông nhận học bổng du học Pháp năm 1935, tốt nghiệp cùng lúc 11 bằng đại học và chứng chỉ về kỹ sư cầu đường, điện, hàng không, toán học...

Tại Pháp, ông làm việc cho những tập đoàn chế tạo máy bay và vũ khí lớn nhất thời bấy giờ, hưởng mức lương tương đương hàng trăm cây vàng mỗi tháng — một cuộc sống giàu sang, danh vọng mà bao người mơ ước.

Nhưng trong suốt 11 năm đằng đẵng ở châu Âu, người thanh niên ấy sống vô cùng giản dị, lén lút thu thập, nghiên cứu và ghi chép tỉ mỉ hàng ngàn tài liệu mật về chế tạo vũ khí. Ông nhẫn nại chờ đợi một ngày trở về cống hiến cho quê hương.

... Đến "Thần đạn" ở chiến khu Việt Bắc

Năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp dự Hội nghị Fontainebleau. Gặp Bác Hồ, Phạm Quang Lễ không chút đắn đo, quyết định từ bỏ toàn bộ danh vọng, lương cao ở Paris để theo Bác về nước kháng chiến. Bác Hồ đã đổi tên ông thành Trần Đại Nghĩa với gửi gắm: "Làm việc Đại Nghĩa vì dân, vì nước".

Về đến chiến khu Việt Bắc thiếu thốn đủ đường, giữa rừng sâu nước độc, không có xưởng đúc hiện đại, ông được giao làm Cục trưởng Cục Quân giới.

Chỉ bằng những đe sắt, lò rèn thủ công và nguồn nguyên liệu phế liệu nghèo nàn, ông đã cùng các cộng sự làm nên những điều tưởng như không thể:

Súng Bazooka (1947): Ông đã giải mã được nguyên lý đầu đạn nổ lõm (HEAT). Đầu năm 1947, những quả đạn Bazooka "made in Việt Nam" ra đời. Ngay trong trận Chùa Trầm (Hà Đông), Bazooka đã bắn cháy tàn tành xe tăng Pháp, bẻ gãy cuộc tấn công của địch, làm kinh hoàng giới quân sự Pháp.

Súng không giật SKZ: Loại súng siêu nhẹ nhưng hỏa lực cực mạnh, có khả năng xuyên thủng các đồn bốt bê tông kiên cố của Pháp.SKZ Việt Nam đã khiến báo chí Pháp phải thốt lên kinh ngạc về "sự kỳ diệu của kỹ thuật quân sự Việt Minh".

Bom bay, Đạn nổ chậm: Tiếp tục sáng chế ra các loại vũ khí tiêu diệt sinh lực địch trong chiến dịch Biên giới 1950 và chiến dịch Điện Biên Phủ 1954.

Huyền thoại sống của nền Khoa học Quân sự

Năm 1948, ông được phong hàm Thiếu tướng khi mới 35 tuổi (là một trong những vị tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam). Sau này, ông đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng như Chủ tịch Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước, Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam.

Trần Đại Nghĩa là minh chứng rực rỡ cho tinh thần yêu nước của trí thức Việt Nam. Ông đã sống đúng như cái tên mà Bác Hồ đặt cho — cống hiến trọn đời cho Đại Nghĩa, biến tri thức thành sức mạnh bảo vệ độc lập, tự do cho Tổ quốc.