TRẦN ĐẠI NGHĨA: "ÔNG VUA" VŨ KHÍ VÀ TRÍ TUỆ VIỆT NAM GIỮA ĐẠI NGÀN VIỆT BẮC
Nếu Phan Đình Giót là sức mạnh của lòng dũng cảm nơi tiền tuyến, thì Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa lại là nhân chứng cho sức mạnh trí tuệ của tầng lớp trí thức yêu nước. Ông chính là người đã từ bỏ cuộc sống vinh hoa, phú quý tại Paris để theo Bác Hồ về nước, dùng kiến thức đỉnh cao về vũ khí để chế tạo ra những loại súng đạn "không tưởng" giữa rừng sâu thiếu thốn, trực tiếp bẻ gãy sức mạnh cơ giới của thực dân Pháp.
Trần Đại Nghĩa, tên thật là Phạm Quang Lễ, tốt nghiệp tới 6 bằng kỹ sư và cử nhân tại Pháp, từng làm việc cho các tập đoàn hàng không và vũ khí hàng đầu châu Âu. Khi về chiến khu Việt Bắc, ông được giao trọng trách làm Cục trưởng Cục Quân giới. Trong điều kiện thiếu thốn đến từng mảnh thép, hạt thuốc nổ, ông đã chỉ đạo các xưởng quân giới thô sơ chế tạo thành công súng Bazooka và súng không giật SKZ.
Những loại vũ khí này dưới sự tính toán của Trần Đại Nghĩa đã trở thành nỗi khiếp sợ của tăng thiết bị và lô cốt quân Pháp. Trong trận Phố Lu và trận Sông Lô, những phát súng Bazooka đầu tiên bắn cháy xe tăng địch đã làm thay đổi hoàn toàn tư duy tác chiến của quân đội ta: chúng ta có thể đánh bại phương tiện hiện đại bằng chính vũ khí tự chế. Trần Đại Nghĩa không chỉ là một nhà khoa học, ông là người đã "nối dài cánh tay" cho người lính Việt Nam bằng sức mạnh khoa học thực tiễn. Ông là minh chứng cho việc lòng yêu nước của trí thức khi được đặt đúng chỗ sẽ trở thành một đạo quân hùng mạnh, góp phần quyết định vào thắng lợi lẫy lừng của dân tộc.



