Trần Đăng Ninh tên thật là Nguyễn Tuấn Đáng, sinh năm 1910 tại Quảng Phú, Ứng Hòa, Hà Nội. Từ khi còn trẻ làm công nhân ở nhà in, ông đã sớm giác ngộ cách mạng và tham gia Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1936. Với lòng yêu nước và ý chí kiên cường, ông nhanh chóng trở thành một cán bộ lãnh đạo quan trọng của Đảng, tham gia Xứ ủy Bắc Kỳ, Ban Chấp hành Trung ương và lãnh đạo nhiều phong trào cách mạng trước Cách mạng Tháng Tám.
Trong những năm bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà lao Hỏa Lò và Sơn La, dù bị tra tấn khắc nghiệt, ông vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản, bí mật hoạt động cách mạng trong tù. Ông từng vượt ngục khỏi Sơn La năm 1943 rồi tiếp tục hoạt động, nhưng sau đó lại bị bắt lần nữa. Đến tháng 3/1945, lợi dụng thời cơ Nhật đảo chính Pháp, ông vượt ngục Hỏa Lò và tiếp tục tham gia lãnh đạo cách mạng, góp phần vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Sau khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, Trần Đăng Ninh được giao nhiều trọng trách quan trọng như tổ chức di chuyển cơ quan Trung ương lên Việt Bắc, xây dựng căn cứ kháng chiến và phụ trách công tác hậu cần cho quân đội. Năm 1948, ông trở thành Trưởng ban Kiểm tra Trung ương đầu tiên của Đảng. Trong thời gian này, ông nổi tiếng với sự công minh, cẩn trọng và chính trực khi xử lý nhiều vụ việc phức tạp, đặc biệt là vụ án “Gián điệp H122”. Bằng việc trực tiếp điều tra, tôn trọng chứng cứ và không suy diễn chủ quan, ông đã minh oan cho hàng trăm cán bộ, quần chúng vô tội bị bắt oan.
Không chỉ nghiêm minh trong công việc, Trần Đăng Ninh còn sống rất giản dị, gần gũi với đồng chí và chiến sĩ. Dù là lãnh đạo cấp cao, ông luôn lao động cùng anh em, ăn uống theo đúng tiêu chuẩn như mọi người, sẵn sàng chia sẻ áo ấm và phần ăn cho cấp dưới. Trong công tác hậu cần quân đội, ông góp phần quan trọng bảo đảm tiếp tế cho các chiến dịch lớn của kháng chiến chống Pháp.
Năm 1955, do bệnh nặng, đồng chí Trần Đăng Ninh qua đời khi mới 45 tuổi. Đảng và Nhà nước đã truy tặng ông Huân chương Sao Vàng và Huân chương Độc lập hạng Nhất. Với tinh thần “chí công vô tư”, hết lòng vì nhân dân và cách mạng, ông được nhiều người kính trọng gọi là “Bao Công của Việt Nam”. |
