Trần Đăng Ninh – Người lo từng hạt gạo cho chiến trường Điện Biên Phủ
Lê Thị Phương Hoà
Ở Điện Biên Phủ, bên cạnh những người cầm súng nơi chiến hào còn có những người đứng phía sau lo từng cân gạo, viên đạn, khẩu súng và tuyến đường vận chuyển. Trần Đăng Ninh là một trong những người đặt nền móng cho hệ thống hậu cần quân đội, góp phần bảo đảm sức mạnh cho những trận đánh quyết định.
Trong ký ức về Chiến thắng Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến những trận đánh trên Đồi A1, Him Lam, D1 hay khoảnh khắc lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm De Castries.
Nhưng để có được những khoảnh khắc ấy, hàng vạn người ở phía sau chiến trường đã phải làm một công việc âm thầm hơn rất nhiều: bảo đảm hậu cần.
Người lính ngoài mặt trận cần có cơm ăn.
Cần đạn để chiến đấu.
Cần thuốc men khi bị thương.
Cần phương tiện để vận chuyển.
Và quan trọng hơn, tất cả những thứ ấy phải đến được chiến trường đúng lúc.
Một trong những người có vai trò quan trọng trong việc tổ chức công tác ấy là Trần Đăng Ninh.
Ông sinh năm 1910 tại Hà Nội, tham gia cách mạng từ sớm và từng bị thực dân Pháp bắt, giam cầm.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong công cuộc xây dựng chính quyền cách mạng và tổ chức kháng chiến.
Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ngày càng quyết liệt, yêu cầu về hậu cần của quân đội ngày càng lớn.
Ngày 11-7-1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh thành lập Tổng cục Cung cấp. Trần Đăng Ninh được giao làm Chủ nhiệm. Đây là tiền thân của Tổng cục Hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay.
Từ đây, ông cùng cán bộ, chiến sĩ ngành cung cấp phải giải quyết một bài toán rất khó:
Làm thế nào đưa sức người, sức của từ hậu phương đến được chiến trường trong điều kiện giao thông vô cùng thiếu thốn?
Đường rừng hiểm trở.
Mưa lũ thường xuyên.
Xe cơ giới còn hạn chế.
Phần lớn việc vận chuyển phải dựa vào sức người và các phương tiện thô sơ.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, bài toán ấy càng trở nên cấp thiết.
Chiến dịch không diễn ra trong vài ngày.
Nó kéo dài từ 13-3 đến 7-5-1954.
Điều đó đồng nghĩa với việc bộ đội phải được bảo đảm một lượng vật chất khổng lồ trong suốt nhiều tuần chiến đấu.
Đằng sau mỗi đoàn dân công là những ngày lao động vất vả.
Đằng sau mỗi chiếc xe đạp thồ là một người vận chuyển.
Đằng sau mỗi chuyến hàng đến được mặt trận là cả một mạng lưới hậu cần được tổ chức và điều hành.
Trần Đăng Ninh đã cùng các cơ quan hậu cần tổ chức việc huy động và vận chuyển lương thực, vũ khí, thuốc men cùng nhiều nhu yếu phẩm phục vụ chiến trường.
Công việc ấy không hào nhoáng.
Không có tiếng súng.
Không có những khoảnh khắc dễ trở thành biểu tượng.
Nhưng nếu hậu cần bị đứt gãy, những đơn vị chiến đấu ở phía trước sẽ không thể duy trì sức chiến đấu.
Chính vì vậy, trong tư duy tổ chức kháng chiến, hậu cần luôn được xem là một mặt trận đặc biệt quan trọng.
Tư liệu của Báo Quân đội nhân dân nhấn mạnh rằng ngay từ khi thành lập năm 1950, Tổng cục Cung cấp đã bắt tay bảo đảm hậu cần cho các chiến dịch của quân đội, mà đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Điều đáng trân trọng ở Trần Đăng Ninh là ông không chỉ giải quyết những công việc trước mắt.
Ông còn góp phần xây dựng một hệ thống hậu cần thống nhất trong toàn quân, tạo nền tảng để quân đội từng bước nâng cao khả năng bảo đảm cho các chiến dịch lớn.
Trong những ngày Điện Biên Phủ rung chuyển bởi tiếng pháo, có thể những người lính ngoài mặt trận không biết tên tất cả những người đang làm việc ở hậu phương.
Nhưng họ biết rằng phía sau mình có hàng vạn người đang ngày đêm vận chuyển lương thực, đạn dược và thuốc men.
Một người lính có thể chỉ nhìn thấy người đồng đội bên cạnh.
Nhưng chiến thắng của anh được tạo nên bởi sức mạnh của cả một hậu phương.
Và Trần Đăng Ninh là một trong những người góp phần tổ chức sức mạnh ấy.
Ngày 7-5-1954, Điện Biên Phủ toàn thắng.
Khi chiến thắng được báo về, người ta nói nhiều đến những người đã trực tiếp đánh chiếm từng cứ điểm.
Nhưng để những người lính ấy có thể chiến đấu đến cùng, phía sau họ phải có một hậu phương đủ sức cung cấp và bảo đảm.
Đó chính là giá trị của những công việc tưởng như thầm lặng.
Thông điệp:
Một chiến thắng lớn không chỉ được làm nên bởi những người đứng ở nơi tiếng súng vang lên. Đằng sau mỗi chiến sĩ ngoài mặt trận là cả một hậu phương. Và trong hậu phương ấy, có những con người đã dành cả cuộc đời để lo cho người lính từ những điều tưởng như nhỏ nhất: một bữa cơm, một viên đạn, một túi thuốc, một chuyến hàng.
Trần Đăng Ninh là một trong những người như thế.



