trận đánh ác liệt ở ngã ba Đồng Lộc
Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) là điểm nối quan trọng của đường 15A – một nhánh trọng yếu của hệ thống đường Hồ Chí Minh. Nơi đây là điểm tập trung hàng nghìn chuyến hàng, xe quân sự, lực lượng hành quân vào Nam. Chính vì vậy, từ năm 1967–1968, Mỹ tập trung đánh phá dữ dội khu vực này để cắt đứt tuyến tiếp vận.
Trong hàng trăm trận đánh ác liệt, trận oanh kích ngày 24/7/1968 được ghi nhận là một trong những ngày bom đạn khốc liệt nhất.
Từ tháng 4 đến tháng 7/1968, mỗi ngày Mỹ ném từ 100 – 300 quả bom xuống Đồng Lộc. Bom nổ chậm, bom khoan, bom bi, bom phốt-pho… liên tục được thả xuống. Cả ngã ba như bị xé nát từng ngày. Thế nhưng vẫn phải giữ đường thông suốt 24/24 giờ. Bởi chỉ cần tắc đường vài giờ, hàng trăm xe tải quân sự từ miền Bắc vào sẽ bị dồn lại và trở thành mục tiêu.
Sáng 24/7/1968, không quân Mỹ mở một đợt tập kích lớn vào Đồng Lộc. Gần 30 lượt F-4, F-105 lần lượt trút bom xuống toàn bộ khu vực. Mặt đất rung chuyển. Những cột lửa cao đến vài chục mét bốc lên. Khói đen che kín cả bầu trời. Công binh chưa kịp lấp hố bom, máy bay khác đã ập đến.
Đội hình TNXP 4 – Tiểu đội nữ 10 người – trực gác tại trọng điểm. Trong giờ phút ác liệt nhất, tiểu đội trưởng Võ Thị Tần nói:
“Bom đạn có thể phá đường, nhưng không thể ngăn được bước chân của chúng ta.”
Gần trưa, khi các chị vừa chạy về hầm trú ẩn bên sườn đồi để chờ hết đợt bom, một chiếc F-4 lao tới, thả 4 quả bom phá xuống đúng miệng hầm.
Tiếng nổ kinh hoàng hất tung đất đá. Cả sườn đồi sập xuống.
Đồng đội vội đào bới trong biển đất đỏ. Nhưng khi mở được cửa hầm, 10 cô gái thanh niên xung phong đã hy sinh, vẫn trong tư thế ôm nhau tránh sức ép bom. Đó là một trong những khoảnh khắc bi tráng nhất trên con đường Hồ Chí Minh huyền thoại.
Ngay trong chiều 24/7, chỉ vài giờ sau khi trận bom kết thúc, các chiến sĩ công binh và TNXP còn lại tiếp tục lao ra mặt đường. Họ lấp hố bom, kéo đất, dựng biển báo, sửa dây thông tin. Khi đêm xuống, tiếng động cơ xe vận tải Zin-157, Ural, Gaz-69 lại vang lên liên tục. Hàng trăm chuyến hàng vẫn vượt qua Đồng Lộc để vào chiến trường. Con đường Hồ Chí Minh – “mạch máu của Tổ quốc” – vẫn tiếp tục chảy.
