Trận đánh án cuối cùng của chiến sĩ công an trẻ tuổi

Ven quốc lộ 279 đường lên cửa khẩu Tây Trang có ngôi miếu nhỏ với di ảnh một liệt sĩ công an.

Đó là nơi trung úy Phạm Văn Cường trúng đạn trong cuộc vây bắt nhóm buôn ma túy từ Lào về Việt Nam vào đêm 6/10/2001. Anh hy sinh lúc 25 tuổi, khi đang công tác tại Phòng cảnh sát phòng chống tội phạm ma túy, Công an tỉnh Lai Châu (cũ). Cạnh miếu có hai nấm mồ gió của hai phụ nữ là "cơ sở" của lực lượng công an, hướng nhìn về đỉnh đèo Tây Trang sát biên giới Việt - Lào.

Theo hồ sơ vụ án, buổi tối mùa đông năm 2001, sương giăng đặc núi rừng. Anh Cường trong vai người mua ma túy cùng với hai phụ nữ chờ sẵn ở Km17, Quốc lộ 279. Phía ngoài, đồng đội đã ém quân thành các vòng vây, sẵn sàng bắt nghi phạm đầu tiên trong chuyên án được thành lập hai tháng trước nhằm triệt phá đường dây buôn bán ma túy từ Lào về qua Na Ư - xã nằm trong khu vực cửa khẩu Tây Trang.

Có 400 km đường biên giới, Lai Châu ngày ấy trở thành cửa ngõ của các đường dây ma túy từ Tam Giác Vàng qua Lào về Việt Nam. Ban chuyên án xác định "để thêm một ngày thì lượng ma túy thẩm thấu vào nội địa càng lớn". Đêm 6/10/2001, công an quyết định "cất lưới".

Cường ngồi trên xe máy, một chân đạp lên cọc tiêu. Khoảng 19h30, "mục tiêu" xuất hiện. Cuộc mua bán đang diễn ra thì bất ngờ một tên rút khẩu AK, nhả đạn về phía anh Cường và hai phụ nữ. Ba người trúng tổng cộng 17 phát đạn, gục xuống. Nã thêm đạn, nhóm tội phạm nổ mìn xóa dấu vết, tẩu thoát sang bên kia biên giới.

Nửa tháng sau ngày con trai hy sinh, ông Phạm Văn Bằng nhận được tin báo "nhà có chuyện". Bức điện đến lúc ông vừa kết thúc hành trình theo tàu vận tải đi Philippines. Từ sân bay Nội Bài (Hà Nội), xe chạy suốt đêm về Hải Phòng. Người cha dù bồn chồn lòng dạ cũng không thể nghĩ đến điều tồi tệ nhất đã xảy ra. Ngửi thấy mùi khói hương từ đầu ngõ, ông bước vội vào nhà. Di ảnh con trai là thứ đầu tiên ông thấy. Đó cũng là lần đầu ông Bằng nhìn con mặc cảnh phục màu xanh.

Cho đến ngày anh Cường hy sinh, cha con đã ba năm chưa gặp mặt. Lần cuối cùng họ ngồi chung mâm cơm là trong đám tang bà nội năm 1999. Ông Bằng theo tàu viễn dương từ cảng Hải Phòng tới nhiều nước. Anh Cường tốt nghiệp trung cấp cảnh sát năm 1998, rồi nhận công tác về Lai Châu.

Ngày Cường bảo thi vào trường công an, bà Phạm Thị Lan cứ tần ngần. Bà muốn con làm giáo viên hoặc bác sĩ, những ngành nghề có người quen, dễ dìu dắt. Nhưng Cường ôm cổ bà, nỉ non "nếu mẹ thích thì sau này con lấy vợ làm cô giáo". Ông Bằng có hai người bạn thân làm công an, mỗi lần về chơi là mấy chú cháu nằm trên gác nói chuyện đến tảng sáng. Cường nằm giữa, mắt mở thao láo nghe các chú kể chuyện bắt tội phạm. Ước mơ làm công an được Cường hun đúc từ đấy.

"Có lúc nó giả làm người đánh giày, chăn trâu, mặc quần áo rách, đội cái nón lá, tay dắt trâu, tay cầm que đi vụt cào cào; lúc lại giả làm người bán kem, gánh củi", bà Lan kể về công việc của con trai - một trinh sát ma túy.

Bà nhớ Tết năm 2001, Cường đưa 1,5 triệu đồng, nói đó là tiền dành dụm để giúp mẹ sửa nhà, đóng tiền học cho các em. Lương thiếu úy mỗi tháng 400.000 đồng, anh hứa năm sau sẽ tiết kiệm nhiều hơn để phụ mẹ.