TRẬN ĐÁNH BÊN DÒNG SÔNG LÔ

Năm 1947, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào một thời điểm vô cùng thử thách. Quân Pháp mở cuộc tiến công lớn lên Việt Bắc với ý định đánh vào căn cứ của cuộc kháng chiến. Trên nhiều hướng, quân và dân ta tổ chức đánh chặn, trong đó mặt trận sông Lô trở thành một trong những nơi diễn ra nhiều trận chiến quan trọng.

Trong hàng ngũ những người lính tham gia chiến đấu khi ấy có Trần Cừ, người con của vùng Lập Thạch.

Đối với ông, lần chiến đấu này mang một ý nghĩa đặc biệt.

Bởi phía sau trận địa không chỉ là đất nước.

Đó còn là quê hương.

Cuối năm 1947, một cánh quân Pháp từ Việt Bắc rút xuống theo khu vực sông Lô rồi tràn vào thôn Phú Hậu, càn quét địa phương. Trung đội của Trần Cừ phối hợp với bộ đội huyện Lập Thạch và lực lượng du kích tại chỗ tổ chức chống trả. Tư liệu ghi nhận đối phương có lực lượng yểm trợ từ trên không và trên sông, khiến cuộc chiến đấu diễn ra rất khó khăn.

Trước tình thế ấy, Trần Cừ và đồng đội không rời bỏ trận địa.

Họ dựa vào chính những gì thân thuộc nhất của làng quê: những bờ tre, những con đường nhỏ, những ngõ xóm mà người dân đã thuộc từng bước chân.

Bộ đội và du kích phối hợp với nhau, kiên trì giữ địa bàn, ngăn không cho lực lượng càn quét dễ dàng tiến sâu vào làng.

Đối với Trần Cừ, đây không còn đơn thuần là một nhiệm vụ quân sự.

Mỗi mái nhà phía sau là mái nhà của đồng bào.

Mỗi con đường là con đường quê hương.

Và những người đang cùng ông chiến đấu có cả bộ đội lẫn những người dân địa phương vừa rời công việc thường ngày để đứng lên bảo vệ xóm làng.

Cuộc chiến đấu kéo dài qua nhiều đợt tiến công.

Trần Cừ cùng đồng đội vẫn kiên trì bám giữ vị trí. Cuối cùng, lực lượng đối phương phải rút khỏi khu vực. Theo tư liệu về cuộc đời Trần Cừ, thắng lợi tại Phú Hậu được cấp trên biểu dương; đây cũng được xem là một trong những thử thách quan trọng đánh dấu sự trưởng thành của ông trong những năm đầu quân ngũ.

Sau trận đánh ấy, Trần Cừ tiếp tục cùng đơn vị đi qua nhiều chiến trường.

Năm 1948, ông được kết nạp vào Đảng. Sau khi chuyển về Trung đoàn 209, ông tiếp tục tham gia các trận đánh tại Suối Rút năm 1949 và Xuân Đại đầu năm 1950. Từ một người lính những ngày đầu Cách mạng Tháng Tám, Trần Cừ từng bước trưởng thành thành người cán bộ chỉ huy.

Ba năm sau trận đánh bên sông Lô, ông trở thành Đại đội trưởng Đại đội 336 và tham gia trận Đông Khê mở màn Chiến dịch Biên giới năm 1950. Chính tại đó, Trần Cừ đã hy sinh khi đang chỉ huy đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.

Nhưng trước người Đại đội trưởng ở Đông Khê đã từng có một Trần Cừ của năm 1947.

Một người lính trẻ đứng bên dòng sông quê hương.

Trước mặt là thử thách.

Sau lưng là xóm làng.

Bên cạnh là đồng đội và nhân dân.

Và ông đã lựa chọn ở lại cùng mọi người để bảo vệ mảnh đất mình sinh ra.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện bên dòng sông Lô cho chúng ta thấy Trần Cừ không phải chỉ đến trận Đông Khê mới trở thành một người chiến sĩ dũng cảm. Bản lĩnh ấy đã được hình thành qua từng nhiệm vụ, từng trận chiến và từ tình yêu rất gần gũi đối với quê hương, đồng đội và nhân dân.

Có lẽ đó cũng là một ý nghĩa đẹp của “thời hoa lửa”:

Yêu Tổ quốc đôi khi bắt đầu từ việc yêu một dòng sông, một xóm nhỏ, một mái nhà – và khi quê hương cần, biết đứng lên cùng mọi người để gìn giữ những điều thân thuộc ấy.